Аль-Ахзаб сүресі — Аят 24

1. Сөздердің мағынасы:

• لِيَجْزِيَ — «сый беру үшін, қайтарым жасау үшін».
• الصَّادِقِينَ — «шыншылдар, берген уәдесінде тұрғандар».
• بِصِدْقِهِمْ — «олардың шыншылдығының, адалдығының арқасында».
• الْمُنَافِقِينَ — «екіжүзділер, іштей сенімсіз болып, сырттай сенімді көрінгендер».
• إِن شَاءَ — «егер қаласа».
• يَتُوبَ عَلَيْهِمْ — «олардың тәубесін қабыл етіп, кешірім жасауы».
• غَفُورًا — «өте кешірімді».
• رَحِيمًا — «ерекше мейірімді».

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала бұл аятта сынақ пен қиындық кезеңдерінің бір даналығын айтып беруде. Ол — пенделерді ақиқат пен жалғандықтың, шыншылдық пен екіжүзділіктің арасын ажырататын сынақтан өткізіп, содан кейін әркімге лайықты қайтарым жасау үшін. Яғни, бұл сынақтар Аллаһтың әділ үкімінің орындалуына себеп болады.

Біріншіден, Аллаһ берген уәдесінде, сенімінде және сөзінде шыншыл болып, қиындыққа төзе білген мүміндерді сол шыншылдықтарының арқасында мол сауаппен, жұмақпен және разылықпен марапаттайды. Олардың адалдығы сынақ үстінде айқындалып, сол адалдығына сай құрметке бөленеді.

Екіншіден, Аллаһ екіжүзділерді жазалайды — егер Ол қаласа, оларды тәубеге келмей тұрып өлімге жеткізіп, күпірлікпен өмірден өтулеріне жол береді. Немесе Ол қаласа, оларға тәубе етуге мүмкіндік беріп, иманға қайтару арқылы кешірім жасайды. Бұл жерде бәрі Аллаһтың қалауына, хикметіне байланысты екені көрсетіледі.

Аяттың соңында Аллаһтың өте кешірімді және ерекше мейірімді екені айтылады. Яғни, кімде-кім өз күнәсіне шын жүректен өкініп, Аллаһқа бет бұрса, Ол оны кешіруге әзір. Тіпті өздеріне зиян келтіріп, шектен шыққандар да тәубе етсе, Аллаһтың кешірімі мен мейірімі оларды қамтиды.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Шыншылдық — құтқарылу жолы. Қиындық кезінде сенімінде, сөзінде және уәдесінде тұрған адам Аллаһтың мол сыйына бөленеді. Бұл — әрбір мүміннің ұмтылуы тиіс қасиет.
• Екіжүзділік — қауіпті дерт. Іші мен сырты бірдей болмау, яғни екіжүзділік адамды Аллаһтың жазасына әкелуі мүмкін. Сондықтан әркім өз жүрегін тазартып, шынайы сенімге ұмтылуы керек.
• Тәубе есігі әрқашан ашық. Қанша күнәһар болса да, адам шын жүректен тәубе етсе, Аллаһ оны кешіреді. Бұл — Аллаһтың шексіз мейірімінің көрінісі.
• Аллаһтың кешірімі мен мейірімі үміт береді. «Ғафур» және «Рахим» есімдері арқылы Аллаһ пенделеріне үміт сыйлайды: ешкім кешірімнен үмітін үзбеуі керек.
• Ислам — әділдік пен мейірім діні. Бұл аят Аллаһтың әділдігін де, мейірімін де қатар көрсетеді. Бұл — адамды Аллаһқа деген сүйіспеншілік пен қорқыныш арасында тепе-теңдікте ұстайтын ұлы қағида.