Саба сүрөсү — Аят 42

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• فَالْيَوْمَ — «Ошол күнү» (кыямат күнү).
• لَا يَمْلِكُ — «ээлик кылбайт», «кудуреттүү эмес», башкача айтканда «колунан келбейт».
• نَفْعًا — «пайда», «жакшылык».
• ضَرًّا — «зыян», «жамандык».
• ظَلَمُوا — «залымдык кылгандар», бул жерде Аллахка шерик кошуп, күнөө кылгандар.
• ذُوقُوا — «таткыла», «сезип көргүлө» (азапты башыңардан өткөргүлө деген мааниде).
• تُكَذِّبُونَ — «жалганга чыгарып жаткансыңар», «ырастабай жаткансыңар».

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Кыямат күнү келгенде, дүйнөдө Аллахтан башкага сыйынган адамдар менен алар сыйынган нерселердин ортосундагы байланыш толук үзүлөт. Ошол күнү алардын бири-бирине пайда келтирүүгө да, зыян жеткирүүгө да кудурети жетпейт. Бирөө экинчисине шапаат кыла албайт, бирөө экинчисин азаптан куткара албайт. Анткени бардык иш-аракет, бийлик жана өкүм жалгыз Аллахтын колунда.

Ошондо Аллах Таала өздөрүнө залымдык кылгандарга — башкача айтканда, каапырлык жана күнөө менен өздөрүнө зыян келтиргендерге — мындай дейт: «Дүйнөдө жалган деп эсептеп, ырастабай келген тозок азабын азыр татып көргүлө!» Алар дүйнөдө тозоктун бар экенин четке кагып, ага ишенбей келишкен эле. Эми ошол азапты өз көздөрү менен көрүп, өз денелери менен сезишет.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Жалгыз Аллахка таянуу: Кыямат күнү эч ким эч кимге жардам бере албайт. Ошондуктан адам дүйнөдө эле жалгыз Аллахка сыйынып, Ага таянышы керек.
• Шапаатты туура түшүнүү: Бирөөнүн шапааты менен куткарылам деп алдануу туура эмес. Шапаат болсо да, ал Аллахтын уруксаты менен гана болот.
• Күнөөдөн сактануу: Залымдык кылуу — өзүңө зыян келтирүү. Ким Аллахка шерик кошуп, күнөө кылса, ал өзүнө өзү залымдык кылган болот.
• Акыретке даярдык кылуу: Дүйнөдө жалганга чыгарылган нерселер — тозок, кыямат, эсеп-кысап — акыретте чындыкка айланат. Ошондуктан азыр эле ыйман келтирип, жакшылык иштерди кылууга шашуу керек.
• Ыймандын баасы: Бул аят ыймандуу адамга эскертүү жана үмүт берет: эгер сен дүйнөдө Аллахтын айткандарын ырастап, Ага баш ийип жашасаң, акыретте куткарылууга жетишесиң. Ал эми ыймансыздардын акыбети ушундай ачык эскертилет.

Бул аят бизди ой жүгүртүүгө чакырат: дүйнөнүн убактылуу жыргалчылыгына алданып калбай, акыреттин түбөлүк жашоосун эске алып, жалгыз Аллахка ыйман келтирип, Анын буйруктарын аткарууга аракет кылышыбыз керек.