ص سۈرىسى — ئايەت 13

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• «ثَمُود»: سەمۇد قەۋمى، ئۇلار سالىھ ئەلەيھىسسالامنىڭ قەۋمى ئىدى.
• «أَصْحَابُ الْأَيْكَةِ»: «ئەيكە» دېگەن سۆز دەرەخ ۋە باغ-بوستانلىق دېگەن مەنىدە بولۇپ، بۇ يەردە شۇئەيب ئەلەيھىسسالامنىڭ قەۋمى كۆزدە تۇتۇلىدۇ، ئۇلار دەرەخلىك باغلاردا ياشايتتى.
• «الْأَحْزَابُ»: بىرلىشىپ توپ بولغان، كۈچلەرنى بىرلەشتۈرگەن گۇرۇھلار دېگەن مەنىدە.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە ئىلگىرىكى ئۈممەتلەرنىڭ پەيغەمبەرلەرنى ئىنكار قىلغانلىقىنى ۋە ئۇلارغا قارشى بىرلىشىپ كۈرەش قىلغانلىقىنى بايان قىلىدۇ. سەمۇد قەۋمى سالىھ ئەلەيھىسسالامنى ئىنكار قىلدى، لۇت ئەلەيھىسسالامنىڭ قەۋمى ئۇنىڭغا قارشى چىقتى، شۇئەيب ئەلەيھىسسالامنىڭ قەۋمى بولغان دەرەخلىك باغلار ئەھلىمۇ ئۆز پەيغەمبىرىنى يالغانغا چىقاردى. بۇلارنىڭ ھەممىسى پەيغەمبەرلەرگە قارشى بىرلىشىپ، كۇفرى ۋە ئىنكارلىق ئۈستىدە ھەمكارلاشقان گۇرۇھلار ئىدى. ئۇلارنىڭ بۇنداق قىلىشى ئۇلارنىڭ ھەقىقەتنى ئېتىراپ قىلمايدىغانلىقىنى ۋە ئۆزلىرىنىڭ كۈچ-قۇدرىتىگە ئىشىنىپ، ئاللاھنىڭ پەيغەمبەرلىرىنى يالغانغا چىقارغانلىقىنى كۆرسىتىدۇ. ئەمما ئۇلارنىڭ بۇ ھەرىكىتى ئۇلارنى ئاللاھنىڭ ئازابىدىن قۇتۇلدۇرالمىدى، بەلكى ئۇلار ھالاك بولۇشقا ھەقلىق بولدى.

بۇ ئايەتتىن ئىبرەت ئېلىش كېرەككى، ئىلگىرىكى ئۈممەتلەرنىڭ پەيغەمبەرلەرنى ئىنكار قىلىشى ۋە ئۇلارغا قارشى بىرلىشىشى ئۇلارنىڭ ھالاكىتىگە سەۋەب بولدى. شۇڭا، بىز مۇسۇلمانلار سۈننەت ۋە جەمائەت ئۈستىدە بولۇشىمىز، ھەقىقەتنى قوبۇل قىلىشىمىز ۋە پەيغەمبەرلەرنىڭ يولىغا ئەگىشىشىمىز كېرەك. ئاللاھ تائالا بىزنى ھىدايەت قىلغان يولىدا مۇستەھكەم قىلسۇن ۋە بىزنى ئازابىغا دۇچار بولىدىغان ئەمەللەردىن ساقلىسۇن.