Сад сүрөсү — Аят 13

1. Сөздөрдүн мааниси:

• ثَمُودُ (Самуд): Салих пайгамбардын коому, алар тоо көңдөйлөрүн оюп жасаган күчтүү эл болгон.
• قَوْمُ لُوطٍ (Луттун коому): Лут пайгамбардын коому, алар уятсыз жана бузук иштерди кылган эл болгон.
• أَصْحَابُ الْأَيْكَةِ (Айканын ээлери): Шуайб пайгамбардын коому, «Айка» деген сөз тыгыз бак-дарактарды билдирет, алар да бак-дарактуу жерде жашашкан.
• الْأَحْزَابُ (Ахзаб): «Хизб» сөзүнүн көптүк түрү, мааниси — топтор, биригип күч алган жамааттар. Бул жерде пайгамбарларга каршы биригип, аларды жалганга чыгарган коомдорду билдирет.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала мурунку аяттарда эскертилген каапыр коомдордун тизмесин улантып, Самуд коомун, Лут пайгамбардын коомун жана Шуайб пайгамбардын коомун — башкача айтканда, тыгыз бак-дарактардын ээлерин эскерет. Алардын баары пайгамбарларын жалганга чыгарышкан, аларга каршы биригип, душмандык кылышкан. Ошондуктан Аллах аларды «ахзаб» — башкача айтканда, пайгамбарларга каршы топтолгон, биригип душмандык кылган жамааттар деп атады. Алар кайсы гана пайгамбар болбосун, аны жалганга чыгарышкан жана ага каршы чыгышкан. Бирок алардын бул биригүүсү жана душмандыгы аларды Аллахтын азабынан куткарган эмес — мурунку коомдор сыяктуу эле, алар да жок болуп кетишкен. Бул аят Меккелик каапырларга эскертүү болуп, алар да мурунку пайгамбарларга каршы чыккан коомдор сыяктуу эле, өздөрүнүн пайгамбарга каршы душмандыгы менен акыбети кайгылуу болорун билдирет.

1. Алынган пайдалар:

• Пайгамбарларга каршы биригип, душмандык кылуу — мурунку коомдордун да, кийинкилердин да адаты экенин билүү.
• Канчалык күчтүү жана көп болсо да, пайгамбарларга каршы чыккандардын акыбети — кыйроо жана азап экенин түшүнүү.
• Аллах Таала пайгамбарларын коргойт жана аларга каршы чыккандарды жок кылат деген ишеним.
• Мурунку коомдордун тарыхынан сабак алып, акыйкатты кабыл алууга умтулуу.
• Ислам дини — пайгамбарлардын жолун уланткан туура жол экенин, ага каршы чыгуунун эч качан ийгиликке алып барбастыгын билүү.
• Аллахтын адилеттиги жана кудурети чексиз экенин, зулумдук кылгандардын жазасыз калбастыгын түшүнүү.