Sure Zümer — Ayet 22

Kelime Anlamları:

• Şeraha: Genişletti, açtı.
• Sadr: Göğüs, kalp.
• Nûr: Aydınlık, hidayet ışığı.
• Kâsiye: Katılaşmış, sertleşmiş.
• Zikrullah: Allah'ı anmak, O'nun ayetleri ve öğütleri.
• Dalâl: Sapkınlık, doğru yoldan ayrılma.
• Mübîn: Apaçık, çok açık.

Tefsir:

Allah Teâlâ, bu âyet-i kerîmede iman edenlerle etmeyenlerin asla bir olmayacağını beyan buyurmaktadır. Allah, kime İslam'ı kabul etmeyi nasip etmiş, gönlünü bu dine açmış ve onu hidayete ulaştırmışsa, işte o kimse Rabbinden gelen apaçık bir aydınlık ve basiret üzeredir. O, kalbinin gözü açılmış, hak ile batılı ayırt edebilen, dosdoğru bir yol üzerinde yürüyen kimsedir. Peki, böyle bir mümin, kalbi katılaşmış, Allah'ın ayetleri ve öğütleri kendisine hatırlatıldığı halde bundan etkilenmeyen, hatta bu öğütler karşısında kalbi daha da sertleşen kimse gibi midir? Elbette değildir! Bu iki kimse asla birbirine denk olamaz.

Âyetin devamında, kalpleri Allah'ı anmaktan dolayı katılaşanlar için şiddetli bir azap ve vay hal buyurulmaktadır. Onlar, kendilerine Kitap ve hikmet okunduğu, peygamberlerin öğütleri hatırlatıldığı halde bundan hiçbir nasip alamamışlar, kalpleri bu nasihatlere karşı duyarsızlaşmıştır. İşte bu kimseler, hakikatten uzaklaşmış, doğru yoldan iyice sapmış ve bu sapkınlıkları apaçık ortaya çıkmış kişilerdir. Onların bu hali, hiçbir şüpheye yer bırakmayacak kadar açık bir dalâlettir.

Faydalar ve Hikmetler:

Bu âyet-i kerîme bize şu önemli dersleri vermektedir:

1. İman, Allah'ın bir lütfudur: Kalbin İslam'a açılması, hidayet bulmak kişinin kendi çabasıyla değil, Allah'ın bir ihsanıdır. Bu sebeple mümin, bu nimetin kadrini bilmeli ve şükretmelidir.
2. Hidayet ile dalâlet asla bir değildir: İman edenlerin kalbindeki nur ile inkâr edenlerin kalbindeki katılık ve karanlık asla aynı kefeye konulamaz. Bu, Allah katında da böyledir.
3. Kalp katılığının sebebi, Allah'ı anmaktan yüz çevirmektir: Kişi Allah'ı ne kadar çok anar ve O'nun ayetleri üzerinde düşünürse kalbi o kadar yumuşar. Kim de bu zikirden uzaklaşırsa, kalbi giderek katılaşır ve iyiliklerden etkilenmez hale gelir.
4. Kur'an ve öğütlerden faydalanmanın yolu, kalbi hazırlamaktır: Kalbi katı olan kimseye ne kadar nasihat edilse de fayda etmez. Bu yüzden mümin, kalbini yumuşatacak amellere devam etmeli, günahlardan kaçınmalı ve Allah'ın zikrine sarılmalıdır ki, Kur'an'dan ve öğütlerden gereği gibi istifade edebilsin.
5. Mümin, basiret sahibidir: Gerçek mümin, karanlıkta kalmış, şaşkın bir kimse değildir. O, Rabbinden gelen bir nur ile aydınlanmış, ne yaptığını bilen, hakkı batıldan ayırt edebilen basiretli bir kuldur. Bu da mümin için büyük bir şeref ve güven kaynağıdır.