Sure Zümer — Ayet 23

Kelime Anlamları:

• Müteşâbih: Birbirine benzeyen, uyumlu, çelişkisiz.
• Mesânî: Tekrarlanan, ikişerli; kıssaların, hükümlerin ve öğütlerin tekrarlandığı kitap.
• Takşeirru: Ürpermek, tüyleri diken diken olmak, korkudan derinin ürpermesi.
• Telîn: Yumuşamak, sakinleşmek, huzur bulmak.

Tefsir:

Allah Teâlâ, Peygamberi Muhammed'e (sallallahu aleyhi ve sellem) en güzel sözü, yani Kur'an-ı Kerim'i indirmiştir. Bu kitap, birbirine benzeyen, hiçbir çelişkisi ve tutarsızlığı bulunmayan, âyetleri ve sûreleri birbirini doğrulayan, güzellikte ve sağlamlıkta eşsiz bir kitaptır. O, "mesânî"dir; yani kıssalar, hükümler, emirler, yasaklar, vaad ve vaîd (müjde ve uyarı) tekrar tekrar zikredilir. Bu tekrarlar, insanın kalbine ve aklına daha etkili bir şekilde yerleşmesi içindir.

Bu Kur'an'ı dinleyen, Allah'tan korkan ve O'na saygı duyan müminlerin derileri, içindeki uyarılar ve azap tehditleri karşısında ürperir, tüyleri diken diken olur. Bu, Allah korkusunun ve O'nun kelamına duyulan derin saygının bir eseridir. Ancak bu ürperti bir korku ve endişe hali olarak kalmaz; ardından o müminlerin derileri ve kalpleri, Allah'ın rahmetini, mağfiretini ve cennet müjdelerini hatırladıklarında yumuşar, huzur bulur ve tam bir teslimiyetle Allah'ın zikrine yönelirler. İşte bu hâl, korku ile ümit arasında dengeli bir imanın göstergesidir.

Bu Kur'an'ın müminler üzerindeki bu etkisi, Allah'ın bir hidayetidir. Allah, dilediği kullarını bu kitapla doğru yola iletir. Kimi de kendi inadı ve küfrü sebebiyle saptırırsa, artık onu doğru yola iletecek hiçbir kimse yoktur. Hidayet ve dalalet tamamen Allah'ın elindedir; O, dilediğine merhamet eder, dilediğini de adaletiyle başıboş bırakır.

Çıkarılan Dersler ve Faydalar:

1. Kur'an, Allah'ın en güzel sözüdür; ondan daha güzel, daha doğru ve daha etkili bir kitap yoktur. Ona sarılan asla pişman olmaz.
2. Kur'an'ın tekrarları, insanın kalbini ve hayatını düzenlemek için büyük bir rahmettir. Her okuyuşta yeni bir hikmet ve tat bulunur.
3. Gerçek mümin, Allah'ın âyetlerini işittiğinde hem korku hem de ümit içinde olur. Bu denge, imanın olgunluğunu gösterir. Korku onu günahtan alıkoyar, ümit ise ibadete şevklendirir.
4. Kur'an'ın kalplere tesir etmesi, Allah'ın bir lütfudur. Bu etkiyi hissetmek için kalbin temiz ve Allah'a açık olması gerekir.
5. Hidayet Allah'ın elindedir. Bu yüzden kul, her an Allah'a yalvarmalı ve "Rabbimiz! Kalplerimizi Kur'an'a bağlı kıl" diye dua etmelidir. Dalaletten kurtuluş ancak Allah'ın yardımıyladır.