Аз-Зумар сүрәсе — Аять 33

Сүзләрнең мәгънәләре:

• «әл-Сидкъ» (الصِّدْق) — дөреслек, хак сүз, дөрес иман һәм гамәл.
• «җәәә биһ» (جَاءَ بِهِ) — аны китерүче, ягъни хак динне һәм Коръәнне ирештерүче.
• «саддәкъа биһ» (صَدَّقَ بِهِ) — аңа ышану, аны хак дип тану һәм шуңа күрә гамәл кылу.

Аять тәфсире:

Бу аятьтә Аллаһы Тәгалә үзенең хак динен китерүчеләрне һәм аңа ышанып, гамәл кылучыларны мактый. «Сидкъ» (дөреслек) — бу иң югары сыйфат, ул сүздә дә, эштә дә, иманда да булырга тиеш. Бу сыйфат иң элек пәйгамбәрләргә, аеруча соңгы пәйгамбәр Мөхәммәд салләллаһу галәйһи вә сәлләмгә хас, чөнки алар Аллаһыдан килгән хакны кешеләргә җиткерделәр. Ә «тәсдикъ» (ышану) — бу аларның китергән хәбәрләренә йөрәк белән ышанып, тел белән танып, гамәлдә дәлилләүчеләрнең сыйфаты.

Әгәр беренче төркем — хакны китерүчеләр (пәйгамбәрләр һәм галимнәр), икенче төркем — аңа ышанып, шуның буенча яшәүчеләр булса, аларның икесе дә бергә «мөттәкыйлар» (Аллаһыдан куркып, гөнаһлардан сакланучылар) дип атала. Бу ике сыйфат бергә кушылганда гына кеше тулы тәкъвага ирешә ала: берүзе генә хакны белү яки берүзе генә ышану җитми, ә белем һәм ышану гамәл белән бергә булырга тиеш.

Бу аятьтә иң элек Мөхәммәд салләллаһу галәйһи вә сәлләм күздә тотыла, чөнки ул иң зур «сидкъ» белән килде — Коръән һәм Ислам дине. Ә аңа иң беренче булып ышанучылар — сәхабәләр, алардан соң кыямәткә кадәр аның юлыннан баручылар. Алар барысы да «мөттәкыйлар» исеменә лаек булдылар.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Дөреслек (сидкъ) — мөселманның иң мөһим сыйфаты, ул сүздә дә, эштә дә, нияттә дә булырга тиеш. Кем дөрес сөйли һәм дөрес эш кыла, ул Аллаһы янында югары дәрәҗәгә ирешә.
2. Хак дингә ышану гына түгел, ә аны гамәлдә дәлилләү зарур. Иман — йөрәктә, телдә һәм гамәлдә булырга тиеш.
3. Тәкъва (Аллаһыдан курку) — ул бары тик хакны белүчеләр һәм аңа ышанып эш итүчеләр генә ирешә торган югары дәрәҗә.
4. Пәйгамбәрләргә һәм аларның дәвамчыларына иярү — тәкъваның иң туры юлы. Кем Мөхәммәд салләллаһу галәйһи вә сәлләм китергән хакка ышанып, шуның буенча яши, ул бәхетле кешеләрдән санала.
5. Бу аять мөселманнарны Коръәнне өйрәнергә, аның мәгънәләрен аңларга һәм шуның буенча гамәл кылырга өнди, чөнки белем һәм гамәл бергә кушылганда гына кеше чын мөттәкый була ала.