Аз-Зумар сүрөсү — Аят 48

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• وَبَدَا (уа бадаа): Ачык-айкын болду, көрүндү, пайда болду.
• سَيِّئَاتُ (саййиаату): Жамандыктар, күнөөлөр, жасаган иштердин жаман кесепеттери.
• مَا كَسَبُوا (маа касабуу): Алар кылган иштер, эмгектенип тапкан нерселери — бул жерде күнөөлөр жана күпүрлүк иштер.
• وَحَاقَ (уа хаақа): Курчап алды, каптап келди, түштү, ороп алды.
• يَسْتَهْزِئُونَ (ястахзи'уун): Алар шылдыңдап, мазактап күлүшчү.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аят кыямат күнүндөгү окуяны сүрөттөйт. Ал күнү каапырлар жана күнөөкөрлөр дүйнөдө кылган иштеринин жаман жыйынтыктарын өз көздөрү менен көрүшөт. Алар Аллахка шерик кошуу, күнөөлөрдү жасоо сыяктуу жаман иштерди кылышкан эле — ошол иштердин кесепети аларга ачык-айкын болуп көрүнөт. Ошондой эле алар дүйнөдө пайгамбар аларга эскерткен азап, кыямат күнү жана кайра тирилүү жөнүндөгү эскертүүлөрдү шылдыңдап күлүшчү. Эми ошол шылдыңдап күлгөн нерселери — азап жана кыямат — аларды төрт тараптан курчап, каптап келет. Алар эч кайда кача албайт, азаптан кутула албайт. Бул алардын дүйнөдөгү жосунсуз иштеринин жана акыйкатты четке кагып, шылдыңдагандыктарынын адилеттүү жазасы.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Ар бир адам өз ишинин жообун берет: Дүйнөдө кылган жакшы-жаман иштерибиздин баары кыяматта алдыбызга келет. Жакшылык кылсак — жакшылык, жамандык кылсак — жамандык. Бул адилеттүүлүктүн көрүнүшү.
• Шылдыңдоо эч качан жакшылыкка алып барбайт: Динди, эскертүүлөрдү, акыйкатты шылдыңдап күлүү — акырында өзүңө зыян. Бул аят бизди олуттуу болууга, акыйкатты сыйлоого чакырат.
• Тообо кылууга мүмкүнчүлүк бар: Кыямат күнү келерден мурун, дүйнөдө жашап жатканда тообо кылып, жаман иштерден кайтууга убакыт бар. Бул Аллахтын чоң ырайымы.
• Ислам — акыйкат дини: Бул аят адамдарды ой жүгүртүүгө чакырат: эмне үчүн акыйкатты четке кагабыз? Эмне үчүн эскертүүлөрдү жеңил ойлоп, шылдыңдайбыз? Ислам бизди ойлонууга, акыл-эсти колдонууга, акыйкатты кабыл алууга үндөйт.
• Аллахтын адилеттиги чоң: Аллах эч кимге зулумдук кылбайт. Ар ким өз кылганына жараша сыйлык же жаза алат. Бул бизди жакшылыкка умтулууга, жамандыктан качууга түрткү берет.
• Куран — эскертүү китеби: Куран бизди кыямат күнүнө, жооп берүүгө даярдайт. Аны окуп, түшүнүп, ага ылайык жашоо — бакыттын жолу.