Nisa surəsi — Ayə 1

Ayənin mənası:

"Ey insanlar! Sizi tək bir nəfsdən (Adəmdən) yaradan, ondan da onun zövcəsini (Həvvanı) yaradan və hər ikisindən çoxlu kişilər və qadınlar törədib yer üzünə yayan Rəbbinizdən qorxun. Adı ilə bir-birinizdən istədiyiniz Allahdan qorxun və qohumluq əlaqələrini kəsməkdən çəkinin. Şübhəsiz ki, Allah sizin üzərinizdə nəzarətçidir."

Təfsir:

Bu mübarək ayə Nisa surəsinin ən əhəmiyyətli ayələrindən biridir və bütün bəşəriyyətə ümumi bir xitabla başlayır: "Ey insanlar!" Bu xitab yalnız müəyyən bir qövmə və ya dövrə deyil, qiyamətə qədər gələcək bütün insanlara yönəlib. Allah-təala burada bütün insanları təqvaya, yəni Ona qarşı məsuliyyət hissi ilə yaşamağa, əmrlərinə riayət edib qadağanlarından çəkinməyə dəvət edir.

Allah-təala insanları yaradılışlarının başlanğıcını düşünməyə çağırır. Hamınız bir atadan - Adəm əleyhissəlamdan yaradılmısınız. Onun zövcəsi Həvva da onun özündən yaradılmışdır. Sonra isə bu iki insandan saysız-hesabsız kişilər və qadınlar törəyib yer üzünə yayılmışdır. Bu, insanların hamısının qardaş-bacı olduğunu, heç kimin digərindən üstün olmadığını, hamının bir kökdən gəldiyini göstərir. Bu baxımdan heç kim özünü başqasından üstün tutmamalı, heç kəsə zülm etməməlidir.

Sonra Allah-təala yenidən təqvaya dəvət edir: "Adı ilə bir-birinizdən istədiyiniz Allahdan qorxun." İnsanlar bir-birindən bir şey istədikdə "Allah xatirinə" deyə müraciət edirlər. Bu, Allahın adının nə qədər müqəddəs və hörmətli olduğunu göstərir. Eləcə də ayənin sonunda "və qohumluq əlaqələrini kəsməkdən çəkinin" buyurulur. Yəni qohum-əqraba ilə əlaqəni kəsmək, onlara qarşı biganə olmaq da böyük günahlardandır. İslam dini qohumluq əlaqələrinə böyük əhəmiyyət verir və onların qorunub saxlanmasını vacib buyurur.

Ayənin sonunda isə ən mühüm xəbərdarlıq gəlir: "Şübhəsiz ki, Allah sizin üzərinizdə nəzarətçidir." Yəni Allah-təala hər an sizi görür, bütün əməllərinizi bilir, heç bir işiniz Ondan gizli qalmır. O, hər bir əməlinizi qeyd edir və axirətdə sizə əməllərinizin əvəzini verəcəkdir. Bu düşüncə insanı günah işləməkdən çəkindirir və yaxşı əməllərə sövq edir.

Bu ayədən öyrənirik ki, insanlar arasında heç bir fərq yoxdur - hamımız bir atanın övladlarıyıq. Buna görə də bir-birimizə qarşı sevgi, hörmət və mərhəmət göstərməliyik. Həmçinin qohumluq əlaqələrinə diqqət yetirməli, onları qorumalıyıq. Ən əsası isə hər an Allahın bizi gördüyünü unutmamalı və həyatımızı Onun razılığına uyğun qurmalıyıq. Bu təqva hissi bizi həm dünyada, həm də axirətdə xoşbəxtliyə aparan yoldur.