Niso surasi — Oyat 141

Kalimalarning ma'nolari:

• يَتَرَبَّصُونَ – sizga (yaxshi yoki yomon) hodisa kelishini kutmoqdalar, poylamoqdalar.
• فَتْحٌ – g‘alaba va o‘lja (g‘animat).
• نَصِيبٌ – ulush, nasiba (g‘alaba va o‘lja).
• نَسْتَحْوِذْ – sizni qo‘lga kiritdik, sizga ega bo‘ldik, sizning ustingizdan hukmronlik qildik (ya'ni sizni himoya qildik va o‘zimizga tobe qildik).

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo munofiqlarning xatti-harakatlarini bayon qilmoqda. Ular doim sizlarga nisbatan yaxshi yoki yomon kunlarni poylab yurishadi. Agar Alloh sizga g‘alaba bersa va o‘lja nasib qilsa, ular sizning oldingizga kelib: "Biz ham sizlar bilan birga emasmidik? Biz ham jihodda qatnashdik, shuning uchun bizga ham o‘ljadan ulush beringlar", deyishadi. Agar kofirlarga g‘alaba nasib bo‘lsa, ular kofirlarning oldiga borib: "Biz sizlarni qo‘lga kiritdik, sizlarni himoya qildik va mo‘minlardan sizlarni to‘sib turdik, ularning sizga yetishiga yo‘l qo‘ymadik", deyishadi. Ya'ni ular har ikki tomonga xiyonat qilib, o‘z manfaatlarini ko‘zlab, qaysi taraf g‘olib bo‘lsa, o‘shanga qo‘shilishga urinadilar.

Alloh taolo ularning bu ikkiyuzlamachiliklarini biladi va Qiyomat kuni ular bilan sizlar o‘rtasida adolat bilan hukm qiladi. O‘shanda munofiqlarning yashirin niyatlari oshkor bo‘ladi va ular jazolanishadi. Alloh taolo hech qachon kofirlarga mo‘minlar ustidan g‘alaba qilish yo‘lini bermaydi. Bu dunyoda ham, oxiratda ham mo‘minlar uchun yakuniy g‘alaba va yaxshi oqibat nasib qiladi, agar ular chin dildan iymon keltirib, shariatga amal qilsalar.

Foydalar:

1. Mo‘minlar doim hushyor bo‘lishlari va munofiqlarning hiyla-nayranglaridan ehtiyot bo‘lishlari kerak, chunki ular har qanday vaziyatda o‘z manfaatlarini ko‘zlaydilar.
2. Alloh taolo mo‘minlarning himoyachisidir va ularni hech qachon yolg‘iz qoldirmaydi. Kofirlarning g‘alabasi vaqtinchalik bo‘lsa ham, yakuniy g‘alaba mo‘minlarnikidir.
3. Qiyomat kuni barcha yashirin niyatlar va ikkiyuzlamachiliklar oshkor bo‘ladi va har kim o‘z qilmishiga yarasha jazolanadi. Bu esa mo‘minlarga katta tasalli va sabr-bardosh bag‘ishlaydi.
4. Mo‘minlar uchun eng buyuk fazilat – ularning iymoni va Allohga bo‘lgan ishonchidir. Alloh taolo ularni xorlikdan saqlaydi va izzat-ikromga erishtiradi.