نساء سۈرىسى — ئايەت 141

1) ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• يَتَرَبَّصُونَ: كۈتۈپ تۇرىدۇ، پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام ۋە مۇئمىنلەرنىڭ ئاقىۋىتىنىڭ قانداق بولىدىغانلىقىنى كۆزىتىپ تۇرىدۇ.
• فَتْحٌ: غەلىبە، ئۇتۇق ۋە غەنىمەت.
• نَصِيبٌ: نېسىۋە، ھەسسە، بۇ يەردە كاپىرلارنىڭ غەلىبە قىلىشى ۋە ئۈستۈنلۈككە ئېرىشىشىنى كۆرسىتىدۇ.
• نَسْتَحْوِذْ: ئۆز قولىمىزغا ئېلىۋالىمىز، ھۆكۈمرانلىق قىلىمىز، سىلەرنى قوغدايمىز دېگەن مەنىدە.
• سَبِيلًا: يول، ھۆججەت، دەلىل، غەلىبە قىلىش ئىمكانىيىتى.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەتتە ئاللاھ تائالا مۇناپىقلارنىڭ ئەھۋالىنى بايان قىلىپ، ئۇلارنىڭ ئىككى يۈزلىمىچىلىكىنى ئاشكارىلايدۇ. ئۇلار مۇئمىنلەرنىڭ ھالىتىنى كۆزىتىپ تۇرىدۇ، ئەگەر ئاللاھ تەرىپىدىن مۇئمىنلەرگە غەلىبە ۋە غەنىمەت نېسىپ بولسا، ئۇلار دەرھال كېلىپ: «بىز سىلەر بىلەن بىرگە ئەمەسمىدى؟ بىزمۇ سىلەرگە ياردەم قىلمىدۇقمۇ؟» دەپ، غەنىمەتتىن ئۆزلىرىگە ھەسسە ئېلىشقا ئۇرۇنىدۇ. ئەگەر كاپىرلارغا بىرەر غەلىبە ۋە ئۈستۈنلۈك نېسىپ بولسا، ئۇلار كاپىرلارغا قاراپ: «بىز سىلەرنىڭ ئىشلىرىڭلارنى ئۆز قولىمىزغا ئالمىدۇقمۇ؟ سىلەرنى مۇئمىنلەرنىڭ زىيارىتىدىن قوغدىمىدۇقمۇ؟ مۇئمىنلەرنىڭ سىرلىرىنى سىلەرگە يەتكۈزۈپ، ئۇلارنى ئاجىزلاشتۇرۇپ بەرمىدۇقمۇ؟» دەپ، ئۆزلىرىنىڭ كاپىرلارغا قىلغان ياردىمىنى ئوتتۇرىغا قويىدۇ. شۇنداق قىلىپ، ئۇلار ھەر ئىككى تەرەپكە يېقىنلىشىپ، پايدىنى ئىككى تەرەپتىن ئېلىشقا تىرىشىدۇ.

ئاللاھ تائالا قىيامەت كۈنى مۇئمىنلەر بىلەن مۇناپىقلارنىڭ ئارىسىدا ھۆكۈم چىقىرىدۇ، ھەر كىمگە قىلغان ئەمىلىگە يارىشا جازا ياكى مۇكاپات بېرىدۇ. مۇئمىنلەر جەننەتكە كىرىدۇ، مۇناپىقلار بولسا دوزاخنىڭ ئەڭ تۆۋەن قاتلىمىغا كىرىدۇ. ئاللاھ تائالا كاپىرلارغا مۇئمىنلەر ئۈستىدىن ھەرگىز غەلىبە قىلىش ۋە ئۇلارغا زىيان يەتكۈزۈش ئۈچۈن ھەقىقىي يول ۋە ھۆججەت بەرمەيدۇ. بۇ دۇنيادا كاپىرلارغا بەزىدە غەلىبە نېسىپ بولغاندەك كۆرۈنسىمۇ، ئەمما ئاخىرقى غەلىبە ۋە ئاقىۋەت ھەمىشە تەقۋادار مۇئمىنلەرگە مەنسۇپ بولىدۇ. ئاللاھ تائالا مۇئمىنلەرنى قوغدايدۇ ۋە ئۇلارنىڭ ئاخىرقى غەلىبىسىنى كاپالەتكە ئىگە قىلىدۇ.

3) ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار ۋە ئىبرەتلەر:

• ئىسلام دىنى مۇناپىقلىق ۋە ئىككى يۈزلىمىچىلىكتىن قاتتىق ئاگاھلاندۇرىدۇ. مۇناپىقلار ھەر قانداق ئەھۋالدا ئۆز مەنپەئەتىنى ئويلايدۇ، ئۇلارنىڭ ئىمانى يوق دېيەرلىك.
• ئاللاھ تائالا ھەر قانداق ئەھۋالدا مۇئمىنلەرنى قوللايدۇ ۋە ئۇلارنىڭ ئاخىرقى غەلىبىسىنى كاپالەتكە ئىگە قىلىدۇ. بۇ مۇئمىنلەرگە چوڭ تەسەللى ۋە ئۈمىد بېغىشلايدۇ.
• قىيامەت كۈنى ئاللاھ تائالا ھەممە ئادەمنىڭ ئارىسىدا ئادالەت بىلەن ھۆكۈم چىقىرىدۇ. ھەر كىم قىلغان ئەمىلىگە يارىشا جازا ياكى مۇكاپات ئالىدۇ.
• مۇئمىنلەر ھەر قانداق قىيىنچىلىق ۋە سىناقلارغا دۇچ كەلگەندە، ئاللاھقا تەۋەككۈل قىلىپ، ئۇنىڭ ياردىمىگە ئىشىنىشى كېرەك. چۈنكى ئاخىرقى غەلىبە ھەمىشە تەقۋادارلارغا مەنسۇپ.
• بۇ ئايەت مۇئمىنلەرنى ئىسلام دىنىغا تېخىمۇ مەھكەم ئېسىلىشقا، ئىمانىنى كۈچەيتىشكە ۋە مۇناپىقلاردىن ھوشيار بولۇشقا تەرغىب قىلىدۇ. ئىسلام دىنى ھەقىقەت ۋە ئادالەت دىنىدۇر، ئۇنىڭ ئاخىرقى غەلىبىسى ئېنىق.