سوره نساء — آیه 143

معانی کلمات:

• مُذَبْذَبِینَ: سرگردان و حیران، کسانی که میان دو چیز مرددند و به هیچ سو نمیروند.
• سَبِیلًا: راهی، راه نجات و هدایت.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، حال منافقان را چنین توصیف میکند که آنان افرادی سرگردان و حیرانند؛ نه به سوی مؤمنان میگرایند و نه به سوی کافران. آنان در حالتی از تردید و اضطراب به سر میبرند و هیچ ثبات و استواری ندارند. ظاهرشان با مؤمنان است، اما باطنشان با کافران؛ نه در صف اهل ایمان قرار میگیرند و نه در زمره اهل کفر. این حالتِ دوگانگی و بیثباتی، نشانهی گمراهی آنان است. خداوند در ادامه میفرماید: هر کس را که خداوند به سبب کفر و نفاقش گمراه کند، هرگز راهی برای هدایت او نخواهی یافت؛ زیرا خداوند کسی را که شایستهی هدایت نباشد، به حال خود رها میکند و هیچ کس نمیتواند او را به راه حق بازگرداند.

فواید و پیامهای آیه:

• نفاق و دورویی، انسان را در حالتی از اضطراب و بیقراری قرار میدهد که نه آرامش ایمان را دارد و نه رهایی کفر را؛ چنین کسی همواره در عذاب روحی به سر میبرد.
• ایمان واقعی، آرامش و ثبات میآورد؛ اما تردید و نفاق، انسان را سرگردان و پریشان میکند.
• هدایت و گمراهی به دست خداوند است و او کسی را که با لجاجت و عناد، راه باطل را برگزیند، به حال خود رها میکند؛ پس باید در طلب هدایت کوشید و از نفاق و دورویی دوری جست.
• این آیه هشدار میدهد که رستگاری تنها در ایمان خالص و عمل صالح است و هر کس از این راه منحرف شود، هیچ راه نجاتی برای او نخواهد بود.