Ан-Ниса сүрөсү — Аят 16

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• وَاللَّذَانِ — эки киши (эркек жана аял).
• يَأْتِيَانِهَا — алар ошол ишти (зынаны) кылышат.
• فَآذُوهُمَا — аларга зыян келтиргиле, азаптагыла (сөз менен же кол менен).
• تَابَا — экеө тең тообо кылышса.
• أَصْلَحَا — жакшы иштерди кылып оңдолушса.
• فَأَعْرِضُوا عَنْهُمَا — аларга зыян келтирүүнү токтоткула.
• تَوَّابًا — тооболорду кабыл кылуучу.
• رَّحِيمًا — ырайымдуу.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта силерден зына (арам жыныстык катнаш) кылган эки кишиге — эркек менен аялга — азап берүүнү, башкача айтканда, аларды тил менен шылдыңдоо, жемелөө жана уяткаруу аркылуу жазалоону буйруйт. Бул азап аларды мындай жийиркеничтүү иштен кайтаруу жана башкаларга сабак болуу үчүн болгон.

Эгерде алар кылган күнөөсүнө тообо кылып, өздөрүнүн жүрүм-турумун оңдоп, жакшы иштерди кыла башташса, анда аларга азап берүүнү токтоткула. Себеби тообо кылган адам күнөө кылбаган адамдай болот. Чындыгында Аллах тообо кылган пенделеринин тообосун кабыл кылуучу жана аларга ырайымдуу.

Бул аяттагы жазалоо ыкмасы Исламдын алгачкы мезгилинде болгон. Кийинчерээк бул өкүм үкүмдөр (хадд) менен алмаштырылган: бойдок эркек же аял үчүн жүз камчы жана бир жыл айдап жиберүү, ал эми үйлөнгөн (турмушка чыккан) адамдар үчүн таш бараңга алуу өкүмү белгиленген.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана Исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Тообонун эшиги ар дайым ачык: Канчалык оор күнөө кылса да, чын жүрөктөн тообо кылган адамды Аллах кечирет. Бул Исламдын ырайымдуулугун жана адилеттүүлүгүн көрсөтөт.
• Оңдолуу гана тообо эмес: Тообо кылуу менен бирге жакшы иштерди кылып, жашоону оңдоо зарыл. Бул Исламдын адамды жакшылыкка үндөгөн дини экенин билдирет.
• Коомдук тарбия: Күнөөнү жашырбай, ага каршы туруу жана коомду таза кармоо Исламдын негизги максаттарынын бири.
• Аллахтын ырайымы: Аллах тооболорду кабыл кылуучу жана ырайымдуу. Бул пенделерге үмүт берет жана Аллахка болгон ишенимди бекемдейт.
• Шарияттын акылмандыгы: Ар кандай жаза өкүмдөрү адамдарды оңдоп, коомду коргоо үчүн белгиленген. Ислам дини адам баласынын жаратылышын эске алып, адилеттүү жана ырайымдуу жолду сунуштайт.