Niso surasi — Oyat 4

Kalimalarning ma'nolari:

• Soduqot – "soduqa"ning ko'pligi, ya'ni mahrlar (ayollarga beriladigan to'y hadyalari).
• Nihlah – ixtiyoriy va xush ko'ngil bilan berilgan hadya, in'om.
• Tibna – (ayollar) ko'ngli to'lib, rozi bo'lishi.
• Nafsan – o'z ixtiyori va roziligi bilan.
• Hani'an – pok, halol va shirin.
• Mari'an – oson hazm bo'ladigan, hech qanday og'irlik va noqulaylik tug'dirmaydigan.

Tafsir:

Alloh taolo mo'minlarga ayollarning mahrlarini to'liq va kamaytirmasdan, xush ko'ngil bilan, ularga hadya tarzida berishni buyuradi. Mahr – bu ayolning haqqi bo'lib, unga yetkazilishi vojib bo'lgan mol-mulkdir. Bu borada erkakning mahrni kamaytirishga yoki kechiktirishga haqqi yo'q. Keyin Alloh taolo bir ruxsat beradi: agar ayollar o'z ixtiyorlari bilan, hech qanday majburlash va bosimsiz, mahrning bir qismini yoki butunini erkakka hadya qilsalar, erkak uchun undan foydalanish halol bo'ladi. Bu hadya pok, halol va shirin bo'lib, unda hech qanday ayb yoki gunoh yo'q. Ammo bu ruxsat faqat ayolning chin dildan, o'z roziligi bilan bergan taqdirdagina amal qiladi.

Foydalar:

1. Bu oyat ayollarning mol-mulkiga bo'lgan hurmatni o'rgatadi va ularning iqtisodiy mustaqilligini ta'minlaydi. Islom ayollarga mol-mulk egalik qilish huquqini berib, ularni kamsitilishdan saqlaydi.
2. Oilaviy munosabatlarda o'zaro hurmat va mehr-muhabbatni targ'ib qiladi. Mahr – bu ayolga bo'lgan hurmatning belgisi bo'lib, erkakning unga bo'lgan muhabbatini ko'rsatadi.
3. Islomda har bir ishda ixtiyoriylik va rozilik muhimligini ta'kidlaydi. Hech qanday majburlash va bosim ostida berilgan narsa halol bo'lmaydi.
4. Bu oyat musulmonlarni saxovatli bo'lishga va oila a'zolariga yaxshilik qilishga undaydi. Ayolning o'z ixtiyori bilan bergan hadyasi erkak uchun baraka va rizq manbai bo'ladi.
5. Islom dini har bir masalada adolat va insonparvarlikni o'rnatganini ko'rsatadi, bu esa odamlarni Islomga yaqinlashtiradi va ularning qalbiga tinchlik bag'ishlaydi.