સૂરા અન-નિસા — આયત 94

૧) શબ્દોના અર્થ:

• ضَرَبْتُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ: તમે અલ્લાહના માર્ગમાં (જિહાદ માટે) નીકળ્યા.
• فَتَبَيَّنُوا: તો સ્પષ્ટતા કરી લો, તપાસ કરો, સત્યતા જાણો.
• أَلْقَىٰ إِلَيْكُمُ السَّلَامَ: જેણે તમને સલામ કહ્યું (ઇસ્લામની નિશાની દર્શાવી).
• عَرَضَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا: દુન્યવી જીવનનો નશ્વર લાભ, ક્ષણિક માલ.
• مَغَانِمُ: ગનીમત, યુદ્ધમાં મળતો માલ.
• فَمَنَّ اللَّهُ عَلَيْكُمْ: અલ્લાહે તમારા પર કૃપા કરી.

૨) આયતની તફસીર:

અલ્લાહ તઆલા ઈમાનવાળાઓને સંબોધીને ફરમાવે છે: જ્યારે તમે અલ્લાહના માર્ગમાં જિહાદ માટે નીકળો, તો કોઈ પણ વ્યક્તિ સામે કાર્યવાહી કરતા પહેલાં સંપૂર્ણ તપાસ અને સ્પષ્ટતા કરી લો. જે વ્યક્તિ તમને સલામ કહે અથવા ઇસ્લામની કોઈ નિશાની દર્શાવે, તેને એમ ન કહો કે "તું મુસલમાન નથી" — ફક્ત દુન્યવી માલ-મતા અથવા ગનીમત હાંસલ કરવાના લોભમાં. યાદ રાખો કે અલ્લાહ પાસે અપાર ગનીમત અને ભંડાર છે, જે આ ક્ષણિક લાભ કરતાં ઘણા શ્રેષ્ઠ છે.

આ પહેલાં તમારી પોતાની હાલત પણ આવી જ હતી — તમે પણ પોતાના ઈમાનને મુશરિકો સામેથી છુપાવતા હતા, પછી અલ્લાહે તમારા પર કૃપા કરી અને તમને ઈમાનની શક્તિ અને સન્માન આપ્યું. તેથી હવે સાવધાન રહો અને દરેક મામલે સ્પષ્ટતા કરી લો. નિઃશંક અલ્લાહ તમારા દરેક કાર્યથી સંપૂર્ણ વાકેફ છે — તેનાથી કંઈ પણ છુપાયેલું નથી, અને તે તમને દરેક કાર્યનો બદલો આપશે.

૩) આયતમાંથી શીખ:

• ઇસ્લામ સાવધાની અને તપાસનો ધર્મ છે — કોઈ પણ નિર્ણય ઉતાવળમાં ન લેવો જોઈએ.
• કોઈ વ્યક્તિ ઇસ્લામની નિશાની દર્શાવે તો તેને મુસલમાન માનવો અને તેનું જીવન સન્માનિત ગણવું — આ ઇસ્લામની સૌંદર્યતા છે.
• દુન્યવી લાભની લાલચમાં કોઈ નિર્દોષનું નુકસાન ન કરવું — અલ્લાહ પાસે અપાર ભંડાર છે.
• અલ્લાહની કૃપા યાદ રાખવી — જેમ તેમણે અગાઉ તમને ઈમાન આપ્યું, તેમ તે હંમેશા તમારી સાથે છે.
• અલ્લાહ દરેક કાર્યથી વાકેફ છે — આ જાણીને દરેક કાર્ય ન્યાય અને દયાથી કરવું.
• આ આયત દર્શાવે છે કે ઇસ્લામમાં માનવ જીવનની કદર અને સન્માન સર્વોચ્ચ છે — આ જ ધર્મની સુંદરતા અને તેની દયાળુતા છે.