G'ofir surasi — Oyat 19

Kalima ma'nolari:

• خَائِنَةَ الْأَعْيُنِ: Ko'zlarning xiyonati — ya'ni yashirincha, o'g'rincha qarash. Bu, biror kishi boshqalardan yashirib, harom narsaga yoki o'ziga tegishli bo'lmagan narsaga ko'z tashlashidir.
• الصُّدُورُ: Ko'kraklar, ya'ni qalblar, ichki dillar.

Tafsir:

Alloh taolo bandalarining barcha holatlarini to'liq biluvchidir. U ko'zlarning xiyonatini — ya'ni insonning boshqalardan yashirib, o'g'rincha qiladigan qarashlarini ham biladi. Masalan, biror kishi harom narsaga yoki o'ziga ruxsat berilmagan narsaga yashirincha nazar tashlasa, buni Alloh albatta ko'radi va biladi. Shuningdek, Alloh qalblar yashiradigan narsalarni ham biladi — ya'ni insonning ichida yashirgan niyatlari, o'ylari, yaxshilik yoki yomonlikka bo'lgan qasdlari, barchasi Allohga oshkordir. Uning ilmidan hech narsa chetda qolmaydi — na ko'zning yashirin qarashi, na qalbning yashirin siri. Bu oyatda Alloh taolo o'zining har narsani biluvchi ekanini ta'kidlab, insonlarni ogohlantirmoqdaki, ular qanday ish qilmasin, qanday niyatda bo'lmasin, barchasi Allohning nazarida va ilmidadir.

Oyatdan olinadigan foydalar:

1. Alloh taoloning ilmi har narsani qamrab olgan — na osmonlarda, na erda, na inson qalbining tubida hech narsa Undan yashirin emas. Bu esa mo'min uchun katta tasalli va quvvat manbaidir.
2. Inson o'zini yolg'iz hisoblamasligi kerak — qaerda bo'lmasin, qanday holatda bo'lmasin, Alloh uni ko'radi va biladi. Bu esa insonni gunohlardan, ayniqsa yashirin gunohlardan saqlaydi.
3. Yashirincha qilingan gunohlar ham Allohning huzurida hisobga olinadi. Shuning uchun inson ochiqda ham, yashirincha ham Allohga itoat qilishi lozim.
4. Qalbning niyatlari ham amallar kabi muhimdir. Alloh qalbdagi niyatlarni bilgani uchun, inson qalbini pok tutishi, yaxshi niyatlar bilan yashashi kerak.
5. Bu oyat insonni har doim Allohdan hayo qilishga, o'zini Unga yaqin his qilishga undaydi. Bu esa insonni yuksak axloq va taqvoga yetaklaydi.