Sure Mü'min — Ayet 19

Kelime Anlamları:

• Hâinetü'l-a'yün: Gözlerin hainliği, yani gözün gizlice ve süzerek harama bakması, göz ucuyla kaçamak bakışlar.
• Mâ tuhfî's-sudûr: Göğüslerin (kalplerin) gizlediği şeyler; insanın içinde sakladığı niyetler, düşünceler, iyi veya kötü her türlü sır.

Tefsir:

Yüce Allah, kullarının yaptığı her şeyi eksiksiz bilir. Bu âyet, O'nun ilminin en gizli ve en ince noktalara kadar ulaştığını haber verir. Allah, gözlerin hainliğini bilir; yani kişinin bakması helal olmayan bir şeye göz ucuyla, gizlice, kimse fark etmeden bakmasını dahi bilir. İnsan, bakışını başkalarından gizleyebilir; gözünün nereye kaydığını kimse görmeyebilir. Fakat Allah, o kaçamak bakışın neyi hedeflediğini, hangi niyetle yapıldığını tam olarak bilir.

Ayrıca Allah, göğüslerin (kalplerin) gizlediği her şeyi de bilir. İnsanın içinde sakladığı niyetler, kalbinden geçirdiği düşünceler, henüz dışarıya yansımamış iyi veya kötü tüm duygular, Allah'ın ilminin kapsamındadır. Kişi, içini kimseye açmayabilir, sırlarını saklayabilir; fakat bu sırlar, Allah'a asla gizli kalmaz. O, kalplerin en derin köşelerinde saklanan her şeyi bilir.

Bu âyet, Allah'ın ilminin sadece açık ve görünen amellerle sınırlı olmadığını, aynı zamanda en gizli bakışları ve kalplerin en saklı sırlarını da kuşattığını ifade eder. Hiçbir şey O'ndan gizli değildir; ne gözün hain bakışı ne de kalbin gizlediği düşünceler.

Faydalar:

Bu âyet, mümin için hem bir uyarı hem de bir teselli kaynağıdır. İnsan, başkalarının görmediği yerlerde dahi Allah'ın kendisini gördüğünü ve her hareketini bildiğini idrak ederse, günahlardan ve haramlardan uzak durur. Özellikle gözün harama bakması gibi gizli kusurlardan sakınır; çünkü bilir ki Allah, o bakışı görmektedir.

Bu âyet aynı zamanda, insanın iç dünyasını ıslah etmesi gerektiğini de öğretir. Kalpte saklanan kötü niyetler, haset, kin ve kötü düşünceler de Allah tarafından bilinmektedir. Bu bilinç, mümini kalbini temiz tutmaya, içini de dışını da güzelleştirmeye yönlendirir.

Öte yandan, bu âyet mazlum ve mağdur olanlar için büyük bir tesellidir. Bir kişi, haksızlığa uğradığında veya içinden geçen iyi niyetlerini kimse bilmediğinde, Allah'ın tüm bunları bildiğini ve karşılığını vereceğini bilerek huzur bulur. Çünkü Allah, gizli bakışları ve kalplerin sırlarını bilendir; hiçbir iyilik karşılıksız kalmaz, hiçbir kötülük de cezasız kalmaz. Bu inanç, insanı hem takvaya yöneltir hem de Allah'a olan güvenini artırır.