Гафир сүрөсү — Аят 34

1. Керектүү сөздөрдүн мааниси:

• الْبَيِّنَاتِ: ачык-айкын далилдер, белгилер.
• هَلَكَ: өлдү, көз жумду.
• مُسْرِفٌ: чектен чыккан, чектен ашкан адам.
• مُرْتَابٌ: шектенүүчү, күмөн саноочу.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Мына аятта Аллах Таала Муса пайгамбардын (алайхи-с-салам) заманындагы адамдарга кайрылып, аларга мурун Юсуф пайгамбар (алайхи-с-салам) келгенин эскертет. Юсуф пайгамбар аларга Аллахтын бирлигин жана Өзүнүн пайгамбарлыгынын чындыгын далилдеген ачык-айкын белгилерди, кереметтерди алып келген. Бирок алар ага ишенишкен эмес, тескерисинче, анын алып келген динине шек кылган бойдон калышкан. Ал тургай, Юсуф пайгамбар дүйнөдөн өткөндөн кийин, алардын шектенүүсү дагы күчөп, «Аллах мындан кийин эч бир пайгамбар жибербейт» деп айтышкан. Бул сөздөрү менен алар Аллахтын пайгамбарларды жиберүү жөнүндөгү жөндөмүнө шек келтиришкен жана каапырлыктарын уланта беришкен. Ошондуктан Аллах аларды адаштырып, туура жолго түшүүгө ырайым кылган эмес. Ушул сыяктуу эле, Аллах чектен чыккан, акыйкаттан баш тартып, жалганга бет алган жана ыйманга шек менен мамиле кылган ар бир адамды адаштырат. Бул аят Аллахтын адилеттигин жана адашкандарды туура жолго салбастыгын көрсөтөт.

1. Алынган пайдалар:

• Аллах Таала адамзатты туура жолго баштоо үчүн пайгамбарларды жана ачык-айкын далилдерди жиберип турат. Бул Аллахтын пенделерине болгон мээримдүүлүгүнүн белгиси.
• Пайгамбарлардын алып келген чакырыктарына шек менен мамиле кылуу жана аларды четке кагуу адамды адашууга алып барат.
• Аллахка жана Анын элчилерине болгон ишеним бекем болушу керек, шектенүү жана күмөн саноо ыйманга зыян келтирет.
• Чектен чыгуу жана акыйкаттан баш тартуу адамдын жүрөгүн караңгылатып, туура жолду табууга тоскоол болот.
• Аллах кимди адаштырса, ага эч ким туура жол көрсөтө албайт. Ошондуктан ар дайым Аллахтан туура жолду сурап, ыйманды бекем кармоого аракет кылышыбыз керек.
• Бул аят бизди тарыхтан сабак алууга, мурункулардын каталарын кайталабоого жана Аллахтын аяттарына терең ой жүгүртүүгө чакырат.