G'ofir surasi — Oyat 66

Kalimalarning ma'nolari:

• Nuhaytu – man qilindim, taqiqlandim.
• Tad'uuna – sizlar chaqiradiganlar, ibodat qiladiganlar.
• Bayyinaat – aniq dalillar, ochiq hujjatlar, mo''jizalar va ravshan isbotlar.
• Uslima – bo''ysunmoq, o''zimni topshirmoq, itoat etmoq.

Tafsir:

Ey Muhammad! Shu mushriklarga ayting: “Albatta, men Allohdan boshqa sizlar ibodat qilayotgan butlar va sanamlarga ibodat qilishdan qaytarildim. Chunki Robbimdan menga aniq dalillar, ochiq mo''jizalar va yorqin hujjatlar keldi. Bu dalillar yolg''iz Allohga ibodat qilishning haq ekanligini va Undan boshqaga ibodat qilishning botil ekanligini ko''rsatdi. Shuningdek, men olamlarning Robbisi bo''lgan Allohga to''liq bo''ysunishga, Uning amriga itoat etishga va faqat Ungagina tavakkul qilishga buyurildim. U yolg''izgina barcha olamlarning Yaratuvchisi, saqlovchisi va boshqaruvchisidir.”

Ya'ni, Payg'ambar alayhissalomning vazifasi ikki narsadan iborat: birinchisi – shirkdan va Allohdan boshqaga ibodat qilishdan qaytish; ikkinchisi – yolg''iz Allohga iymon keltirish va Unga to''liq bo''ysunish. Bu ikki narsa Islom dinining asosini tashkil etadi: "La ilaha illalloh" – Allohdan boshqa iloh yo'q, degan kalimani iqror qilish va butun vujud bilan Unga itoat etish.

Foydalar:

1. Tavhid – yakkaxudolik e'tiqodining ustuvorligi: Bu oyat musulmonlarga hayotlarining har bir sohasida yolg''iz Allohga ibodat qilishni va Undan boshqa har qanday maxluqotga sig''inishdan saqlanishni o'rgatadi. Inson qalbi faqat Allohga bog''langandagina haqiqiy tinchlik va xotirjamlikka erishadi.
2. Ilm va dalilning ahamiyati: Payg'ambarimiz (s.a.v.) o'z da'vatlarida ko'r-ko'rona taqlid qilmaganlar, balki aniq dalillar va hujjatlar bilan chiqqanlar. Bu musulmonlarga har qanday ishda ilmga, isbotga va dalilga asoslanish kerakligini o'rgatadi.
3. To'liq bo''ysunish – Islomning mohiyati: "Islom" so'zining ma'nosi – Allohga to'liq bo''ysunish va Uning hukmiga rozi bo''lishdir. Bu oyat mo'minlarni o'z hayotlarini butunlay Allohning irodasiga topshirishga va Uning amrlarini bajarishga chorlaydi. Qachonki inson o'zini Allohga topshirsa, Uning himoyasi va rahmatiga erishadi.
4. Izzat va sharaf Allohning itoatidadir: Inson hech qachon maxluqotga bo''ysunib xor bo'lmasin, balki faqat Yaratuvchiga bo''ysunib izzat topsin. Allohga bo''ysunish insonni qullikdan ozod qiladi va unga haqiqiy hurriyat bag'ishlaydi.
5. Da'vatda sabr va qat'iyat: Payg'ambarimiz (s.a.v.) mushriklarning qarshiliklariga qaramay, o'z da'vatlarida sobit qadam bo'ldilar. Bu musulmonlarga haq yo'lda qat'iy turishni va hech qanday to'siqlarga qaramay Islomni tarqatishni o'rgatadi.