سوره غافر — آیه 78

معانی کلمات:

• قَصَصْنَا: برای تو بازگو کردیم و حکایت کردیم.
• آیَة: نشانه و معجزهای که دلالت بر صدق پیامبر کند.
• أَمْرُ اللّهِ: عذاب و کیفر الهی که برای هلاکت کافران فرا میرسد.
• قُضِیَ بِالْحَقّ: داوری و فیصله عادلانه انجام شد.
• الْمُبْطِلُونَ: باطلگرایان و کسانی که با تکذیب و شرک، راه باطل را در پیش گرفتند.

تفسیر آیه:

ای پیامبر، به یقین ما پیش از تو رسولان بسیاری را به سوی امتهایشان فرستادیم؛ آنان دعوت حق را ابلاغ کردند و در برابر آزار و تکذیب قوم خود شکیبایی ورزیدند. از میان این رسولان، گروهی را سرگذشتشان را برای تو بازگو کردهایم و گروهی دیگر را که شمارشان را جز خدا کسی نمیداند، سرگذشتشان را برای تو بیان نکردهایم. همه آنان مأمور بودند پیام الهی را برسانند و هیچیک از آنان نمیتوانست معجزهای را که قومش پیشنهاد میکرد، به دلخواه خود بیاورد؛ بلکه هر معجزهای تنها به فرمان و مشیت خداوند پدید میآمد. پس کافران حق نداشتند با پیشنهاد معجزات خاص، بر پیامبران خرده بگیرند، زیرا همه کارها به دست خداوند است. آنگاه که فرمان خداوند برای عذاب تکذیبکنندگان فرا رسد، میان پیامبران و امتهایشان به عدالت داوری میشود؛ پیامبران و مؤمنان نجات مییابند و کافران هلاک میشوند. در آن لحظه، باطلگرایان که با افترا به خدا و عبادت غیر او راه باطل را پیموده بودند، زیانکارترین مردم خواهند بود و سرمایه عمر خود را از دست خواهند داد.

فواید و پیامهای آیه:

• سنت خداوند در همه زمانها یکی است؛ پیامبران پیشین نیز مانند تو با تکذیب و آزار قوم خود روبهرو شدند و صبر پیشه کردند، پس تو نیز در برابر سختیها شکیبا باش.
• علم خداوند نامحدود است و تنها او از همه پیامبران و سرگذشت آنان آگاه است؛ آنچه برای ما بازگو شده، به اندازه نیاز هدایت ماست.
• معجزات و نشانههای الهی به خواست و اراده خداوند است، نه به میل پیامبران یا درخواست کافران؛ پس نباید از پیامبر معجزهای خارج از مشیت الهی طلب کرد.
• وعده خداوند حق است؛ فرجام کار باطلگرایان زیان و نابودی است و پیروزی نهایی از آنِ حق و حقطلبان خواهد بود.
• این آیه مایه آرامش مؤمنان است که خداوند هرگز بندگان مخلص خود را فراموش نمیکند و در نهایت میان حق و باطل به عدالت داوری خواهد کرد.