Сураи Аз-Зухруф — Оят 23

1. Маънои калимаҳо:

• نَذِيرٍ: бимдиҳанда, огоҳкунанда — яъне паёмбаре, ки мардумро аз азоби Худо метарсонад.
• مُتْرَفُوهَا: онҳое, ки дар неъмат ва фарохии зиндагӣ ғарқ шудаанд — бузургону сарварони доро ва фармонравоёни он қария.
• أُمَّةٍ: роҳу ойин, дину мазҳаб.
• آثَارِهِم: осори онҳо, яъне роҳу равиши онҳо.
• مُقْتَدُونَ: пайравӣкунандагон, идомадиҳандагони роҳи онҳо.

1. Тафсири оят:

Худованд ба Паёмбари худ (с) тасаллӣ медиҳад ва мефармояд, ки ин рафтори қавми ту на чизе нав аст. Пеш аз ту ҳам ҳар гоҳ ба сӯи қарияе бимдиҳандае фиристодем, то мардумашро аз азоби Худо битарсонад, ҳамеша сарварону бузургони дорои он қария — ҳамонҳое, ки дар неъмату фарохии дунё ғарқ буданд — ба ҷанги ҳақ бархостанд ва гуфтанд: «Мо падарону ниёгони худро бар дину ойине ёфтем ва мо аз паси онҳо рафта, пайрави роҳи онҳоем». Онҳо ба ҷои он ки далели ақлӣ ё шаръӣ биёваранд, танҳо ба тақлиди кӯр-кӯронаи гузаштагони худ такя карданд. Пас қавми ту низ дар ин рафтор ягона нестанд ва ин суннати ҳамешагии саркашони гузашта аст.

1. Фавоиде, ки аз ин оят бармеоянд:

• Ин оят нишон медиҳад, ки ҳақиқати даъвати паёмбарон ҳамеша яке будааст ва мухолифати сарварони мутакаббир низ ҳамеша як равиш доштааст; ин ба дили муъмин оромиш мебахшад, ки танҳо ӯ дучори ин гуна мухолифат нашудааст.
• Тақлиди кӯр-кӯрона аз падарон ва ниёгон дар умури эътиқодӣ роҳи нодуруст аст; инсон бояд бо ақлу далел ҳақро биҷӯяд, на танҳо ба хотири он ки ниёгонаш чунин будаанд.
• Дороӣ ва фарохии неъматҳои дунё метавонад одамро аз ҳақ дур кунад ва ба саркашӣ бикашонад; аз ин рӯ, бояд ҳамеша ҳушёр буд, ки неъматҳо воситаи имтиҳонанд, на сабаби фахр ва гарданкашӣ.
• Дар ин оят тасаллие барои ҳамаи даъваткунандагон ба сӯи Худост, ки агар мардум ба даъвати онҳо гӯш надиҳанд, набояд ноумед шаванд, зеро ин роҳи ҳамешагии таърих аст.
• Ин оят моро ба сӯи он ҳидоят мекунад, ки ба ҷои пайравии кӯр-кӯрона аз гузаштагон, бо дили кушоду ақли солим ба паёми Қуръон гӯш диҳем ва роҳи ростро интихоб кунем, то ба саодати дунёву охират бирасем.