Zuxruf surəsi — Ayə 23

Sözlerin izahı:

• نَذِيرٍ (nəzir): Xəbərdar edən, qorxudan peyğəmbər.
• مُتْرَفُوهَا (mutrəfuha): Dünya nemətləri ilə azğınlaşmış, şımarıb haqqa boyun əyməyən varlı və nüfuzlu kəslər.
• أُمَّةٍ (ümmət): Burada "din, yol, məzhəb" mənasındadır.
• آثَارِهِم (asarim): Onların izləri, yolları, qoyduqları yol.
• مُقْتَدُونَ (muqtədun): Uyanlar, təqlid edənlər, ardınca gedənlər.

Ayənin təfsiri:

Ey Peyğəmbər! Səndən əvvəl də hər hansı bir məmləkətə bir xəbərdar edən göndərdikdə, oranın şımarıb azğınlaşmış varlıları və böyükləri dərhal belə deyirdilər: "Biz atalarımızı bir din və yol üzərində tapdıq, biz də onların izlərincə gedirik." Yəni onlar peyğəmbərin gətirdiyi haqqa qulaq asmadan, sadəcə ata-babalarından miras qalan adət və inanclara sığınırdılar. Bu, təkcə sənin qövmünə xas bir hal deyil; keçmişdə də küfr və inkar edənlərin əksəriyyəti belə edirdi. Onların haqqa qarşı çıxmaq üçün əsas bəhanələri kor-koranə təqlid idi.

Bu ayə bizə göstərir ki, haqqı qəbul etməməyin ən böyük səbəblərindən biri də ata-babadan qalan yanlış yollara kor-koranə bağlanmaqdır. İnsan düşünməli, araşdırmalı və haqqı tanımalıdır. İslam bizi təqliddən çıxıb təfəkkürə, doğru yolu axtarmağa dəvət edir. Allahın göndərdiyi peyğəmbərlər həmişə insanları cəhalətdən işığa, şirkdən tövhidə çağırmışdır. Onların çağırışına qulaq asanlar nicat tapmış, təkəbbür və inadla üz çevirənlər isə ziyana uğramışlar.

Ey insan! Sən də bu ayədən ibrət götür. Atalarının yolu səni haqdan uzaqlaşdırırsa, onu tərk etməkdən çəkinmə. Çünki doğru yol, Allahın kitabı və peyğəmbərinin göstərdiyi yoldur. Bu yol əbədi səadətə aparan yoldur. Gəl, Quranın nuruna qulaq as, onun çağırışına cavab ver və nicat tapanlardan ol!