سوره زخرف — آیه 32

معانی کلمات:

• رحمت: در اینجا به معنای نبوّت و رسالت است.
• سُخریاً: به کار گرفتن و مسخّر کردن، یعنی برخی برای برخی دیگر وسیلهٔ خدمت و کار باشند.

تفسیر آیه:

آیا این مشرکان، نبوّت و رسالت را تقسیم میکنند و آن را به هر کس که بخواهند میدهند و از هر کس که بخواهند باز میدارند؟ در حالی که آنها حتی مالک کوچکترین چیزی در این جهان نیستند. خداوند متعال است که معیشت و روزی بندگان را در زندگی دنیا میان آنها تقسیم کرده است؛ برخی را توانگر و برخی را نیازمند، برخی را قوی و برخی را ضعیف قرار داده است. او برخی از مردم را بر برخی دیگر برتری داده است تا هر گروهی از گروه دیگر بهرهمند شود و کارها به دست یکدیگر انجام گیرد؛ ثروتمند از کارگر بهره ببرد و کارگر از دستمزد ثروتمند، و اینچنین نظام زندگی دنیا بر پا شود. پس اگر خداوند قادر است روزی بندگان را در دنیا تقسیم کند و هر کس را به اندازهای که مصلحت است بدهد، قطعاً بر تقسیم نبوّت و رسالت نیز تواناست و آن را به هر کس که شایسته بداند عطا میکند. و رحمت پروردگار تو - ای پیامبر - که همان بهشت و رستگاری آخرت است، بسیار بهتر و برتر از تمام ثروتهایی است که این کافران در دنیا جمع میکنند؛ زیرا نعمتهای دنیا فانی و زودگذر است، اما رحمت خداوند جاودانه و پایدار است.

فواید و پیامهای آیه:

1. توحید در ربوبیت: تنها خداوند است که روزی بندگان را تقسیم میکند و هیچ کس در این امر شریک او نیست؛ پس نباید در کارهای او چون نبوّت و رسالت دخالت کرد.
2. حکمت الهی در تفاوت روزیها: تفاوت در ثروت و فقر، قوت و ضعف، بیهوده نیست؛ بلکه برای نظم زندگی اجتماعی و نیاز متقابل مردم به یکدیگر است تا جامعه به هم پیوسته و متعادل بماند.
3. برتری نعمتهای آخرت بر دنیا: رحمت خداوند در آخرت، یعنی بهشت، از تمام آنچه انسانها در دنیا جمع میکنند بهتر است؛ پس مؤمن باید دل به آخرت ببندد و دنیا را وسیلهای برای رسیدن به آن قرار دهد، نه هدف نهایی.
4. اعتراض به دخالت نابجا: کسانی که در کار خدا دخالت میکنند و میخواهند به جای او تصمیم بگیرند، در واقع از توانایی و حکمت خداوند غافلاند و باید به خود آیند و تسلیم امر او شوند.