سوره زخرف — آیه 33

معانی کلمات:

• سُقُفًا: جمع «سَقف»، به معنای بامها و سقفهای خانه.
• مَعَارِج: جمع «مِعْراج»، به معنای نردبانها و پلکانها.
• یَظْهَرُونَ: از «ظُهور» به معنای بالا رفتن و بر فراز چیزی قرار گرفتن است.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه میفرماید: اگر نبود که همه مردم (به خاطر دنیاطلبی و فریب زرق و برق دنیا) بر کفر و انکار گرد هم آیند و یکپارچه کافر شوند، ما برای کسانی که به خدای رحمان کفر میورزیدند، خانههایشان را سقفهایی از نقره قرار میدادیم و پلکانهایی از نقره برایشان میساختیم که بر فراز آنها بالا روند و به بام خانههایشان دست یابند. اما چون این نعمتهای دنیوی مایه فریب و گمراهی مردم میشود و آنان را به کفر و ناسپاسی میکشاند، خداوند این نعمتها را به دلخواه به کافران نمیدهد، بلکه حکمتش اقتضا میکند که دنیا را با همه زیباییهایش وسیله آزمایش بندگان قرار دهد، نه آنکه نشانه محبت یا کرامت او باشد. در حقیقت، این آیه اشاره دارد که اگر خداوند بخواهد، میتواند به کافران نیز نعمتهای فراوان و ظاهری بدهد، اما چون این کار باعث میشود مردم به اشتباه بیفتند و کفر را بر حق ترجیح دهند، خداوند آن را انجام نمیدهد تا بندگانش را با ایمان و صبر بیازماید.

فواید و پیامهای آیه:

• دنیا و نعمتهای آن در نزد خداوند آنقدر ارزش ندارد که آن را معیار محبت یا خشم خود قرار دهد؛ بلکه او نعمتها را بر اساس حکمت و مصلحت تقسیم میکند.
• ثروت و رفاه مادی، نشانه کرامت انسان نزد خداوند نیست؛ چه بسیار فقیرانی که نزد خدا محبوباند و چه بسیار ثروتمندانی که نزد او مبغوضاند.
• مؤمن نباید به ظاهر دنیا و ثروت کافران فریب بخورد و نباید آرزوی دنیای آنان را داشته باشد، بلکه باید به آنچه نزد خداست دل ببندد.
• خداوند با رحمت خود، برخی نعمتها را از کافران دریغ میدارد تا آنان و دیگران را از فتنه و گمراهی نجات دهد؛ این خود نشانهای از لطف و رحمت الهی است.
• این آیه انسان را به شکرگزاری از نعمتهایی که دارد دعوت میکند و او را از حرص و ولع نسبت به دنیا و تجملات بازمیدارد.