Аз-Зухруф сүресі — Аят 9

1. Сөздердің мағынасы:

• وَلَئِن سَأَلْتَهُم — «Егер олардан сұрасаң»: бұл жердегі «олар» — Мұхаммед пайғамбарға (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) қарсы шыққан, Аллаға серік қосқан мүшріктер.
• مَّنْ خَلَقَ — «Кім жаратты?»
• السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ — «көктер мен жерді»: яғни бүкіл әлемді, аспан мен жердің барлық жаратылысын.
• لَيَقُولُنَّ — «олар әлбетте айтады»: бұл жауаптың сөзсіз болатынын білдіретін растау.
• خَلَقَهُنَّ — «оларды жаратты»: «олар» деп көктер мен жердің көптігіне қарай айтылған.
• الْعَزِيزُ — «Әл-Азиз»: құдіреті шексіз, ешкім оны жеңе алмайтын, үстем.
• الْعَلِيمُ — «Әл-Алим»: бәрін білуші, ешбір нәрсе Одан жасырын емес.

1. Аяттың тәпсірі:

Уа, пайғамбар! Егер сен мына мүшріктерден «Көктер мен жерді кім жаратты?» деп сұрасаң, олар еш кідірмей: «Оларды құдіреті шексіз, ешкім оған тең келмейтін Әл-Азиз, әр нәрсені жетік білетін Әл-Алим жаратты» деп жауап береді. Олар мұны мойындайды, өйткені бұл шындықты жоққа шығара алмайды. Алайда осыны мойындай тұра, олар тағы да пұттарына табынып, оларды өздеріне тәңір етіп алады. Яғни олардың тілі бір нәрсені айтқанымен, істері оған қайшы келеді. Осылайша аят олардың өз ауыздарымен айтқан сөздерінің өздеріне қарсы дәлел болатынын көрсетеді: жаратушы тек бір Алла болса, құлшылық та тек Оған ғана арналуы тиіс.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Бұл аят адамның жүрегіне терең ой салады: көктер мен жердің жаратылуы туралы ой жүгірту — Алланы танудың ең айқын жолдарының бірі. Әлемнің осындай керемет үйлесімде жаратылуы Жаратушының құдіреті мен білімінің шексіздігін көрсетеді.
• Адам баласы табиғаты бойынша Жаратушыны мойындауға бейім. Тіпті мүшріктер де көктер мен жерді Алла жаратқанын мойындаған. Бұл — иманның жүректегі табиғи негізі бар екенінің белгісі.
• Аят бізге мынаны үйретеді: тек Жаратушыны мойындау жеткіліксіз, құлшылықты да тек Оған арнау керек. Иман мен іс бір-бірімен үйлесуі тиіс.
• Алланың «Әл-Азиз» және «Әл-Алим» есімдері арқылы біз Оның құдіретіне сенім артып, әр ісімізде Оған жүгінуге, Одан көмек сұрауға шақырыламыз. Ол бәрін біледі, ешбір нәрсе Одан жасырын емес.
• Бұл аят адамды ойлануға, жаратылыс сырларына үңілуге және сол арқылы Аллаға деген сенімін нығайтуға бастайды. Ислам — ақыл мен ойлау діні, ол адамды шындықты іздеуге жетелейді.