Zuxruf surasi — Oyat 9

Kalimalarning ma'nolari:

• العَزِيزُ: Qudratli, g'olib, hech kim uni yengib bo'lmaydigan.
• العَلِيمُ: Har narsani biluvchi, ilm-fanning barcha tafsilotlarini o'z ichiga oluvchi.

Tafsir:

Ey Muhammad alayhissalom, agar siz shu mushriklardan — Makka ahli va boshqa kofirlardan: "Bu osmonlaru zaminlarni kim yaratdi?" deb so'rasangiz, ular, albatta, javob beradilar: "Ularni qudratli va hamma narsani biluvchi Zot yaratdi". Ular bu haqiqatni tan oladilar, chunki bu juda ravshan va inkor qilib bo'lmaydigan haqiqatdir. Ammo qiziq tomoni shundaki, ular bu iqrorlariga qaramay, o'sha yaratuvchi Zotga emas, balki butlarga, sanamlarga ibodat qiladilar. Ular osmonlar va yerning yaratuvchisi Alloh ekanini biladilar, lekin Uning yonida boshqa "ilohlar"ni ham tanitadilar. Bu ularning aqliy ziddiyatini ko'rsatadi: yaratishga qodir bo'lgan Zotgagina ibodat qilish lozim, lekin ular yarata olmaydigan narsalarga sig'inadilar.

Foydalar:

Ushbu oyatdan olinadigan saboqlar:

1. Insonning fitrati (tabiati) Allohning borligi va yagonaligini tan olishga moyildir. Hatto mushriklar ham osmonlar va yerning yaratuvchisi Alloh ekanini iqror qilganlar. Demak, har bir inson qalbida bu haqiqatga ishora mavjud.
2. Aql va iqror yetarli emas — amal ham kerak. Mushriklar Allohni tan oldilar, lekin ibodatni boshqalarga qaratdilar. Bu esa ularga foyda bermadi. Shuning uchun imon — bu faqat bilim emas, balki amal va ixlos bilan Allohga ibodat qilishdir.
3. Allohning "Aziz" va "Alim" sifatlari Uning qudrati va ilmiga ishora qiladi. Osmonlaru zaminning bunday ulug'vor yaratilishi, albatta, qudratli va biluvchi Zotning ishi ekanini ko'rsatadi. Bu bizni Uning buyukligi haqida o'ylashga va Unga bo'lgan muhabbatimizni oshirishga chorlaydi.
4. Bu oyat musulmonlarga da'vat usulini o'rgatadi: insonlar bilan ular tan oladigan haqiqatlardan boshlash kerak. Mushriklar Allohni yaratuvchi deb tan olganlaridan so'ng, ularga ibodatning faqat Unga xos ekanini tushuntirish osonroq bo'ladi.