جاثیہ سۈرىسى — ئايەت 16

1) لۇغەت ئىزاھاتى:

• آتَيْنَا: بەردۇق، ئاتا قىلدۇق.
• الْكِتَابَ: كىتاب، بۇ يەردە تەۋراتنى كۆرسىتىدۇ.
• الْحُكْمَ: ھۆكۈم، ھېكمەت ۋە دىنىي چۈشەنچە (فىقھ) مەنىسىدە.
• النُّبُوَّةَ: پەيغەمبەرلىك.
• الطَّيِّبَاتِ: پاك-ھالال نەرسىلەر، ياخشى رىزىقلار.
• فَضَّلْنَاهُمْ: ئۇلارنى ئارتۇق قىلدۇق، ئۈستۈنلۈك بەردۇق.
• الْعَالَمِينَ: بۇ يەردە ئۇلارنىڭ زامانىدىكى پۈتۈن ئەلەملەرنى كۆرسىتىدۇ.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە بەنى ئىسرائىلغا بەرگەن ئۇلۇغ نېمەتلىرىنى بايان قىلىدۇ. ئۇنىڭ ئۇلارغا تەۋراتنى ئاتا قىلغانلىقى، ئۇنىڭ ئارقىلىق كىشىلەر ئارىسىدا ھەق بىلەن ھۆكۈم چىقىرىش ئىقتىدارىنى بەرگەنلىكى، شۇنداقلا ئۇلارنىڭ ئىچىدىن كۆپلىگەن پەيغەمبەرلەرنى چىقارغانلىقى — ئىبراھىم ئەلەيھىسسالامنىڭ نەسلىدىن بولغان پەيغەمبەرلەرنىڭ كۆپىنچىسى ئۇلارنىڭ ئارىسىدىن بولغانلىقى — ھەمدە ئۇلارغا ھالال-پاك رىزىقلارنى، يەنى مەنن ۋە سالۋا قاتارلىق ياخشى نەرسىلەرنى بەرگەنلىكىنى، ۋە ئۇلارنى ئۆز زامانىدىكى پۈتۈن ئەلەملەر ئۈستىدىن ئارتۇق قىلغانلىقىنى خەۋەر بېرىدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئاللاھ تائالا ئۆزى خالىغان بەندىلىرىگە تۈرلۈك نېمەتلەرنى ئاتا قىلىدۇ: بىلىم، ھېكمەت، پەيغەمبەرلىك ۋە پاك رىزىقلار. لېكىن بۇ نېمەتلەر ئىنساننىڭ پەخىرلىنىشى ئۈچۈن ئەمەس، بەلكى شۈكۈر قىلىشى ۋە ئۇلارنى توغرا يولدا ئىشلىتىشى ئۈچۈن بېرىلگەن. بەنى ئىسرائىلغا بېرىلگەن بۇ ئارتۇقچىلىقلار ئۇلارنىڭ زاتىدىن كەلگەن ئەمەس، بەلكى ئاللاھنىڭ مەرھەمىتى ۋە ئىلتىپاتىدىن كەلگەن.

ئەي مۇئمىن قېرىنداشلار! بىز بۇ ئايەتتىن ئىبرەت ئېلىشىمىز كېرەك. ئاللاھ بىزگە ئىسلام دىنىنى، قۇرئان كەرىمنى ۋە پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ سۈننىتىنى ئاتا قىلدى. بۇ ئەڭ ئۇلۇغ نېمەتتۇر. بىز بۇ نېمەتلەرنىڭ قەدرىنى بىلىپ، ئاللاھقا شۈكۈر قىلايلى، ئۇنىڭ بەرگەن ھىدايىتىگە مەھكەم ئېسىلىپ، توغرا يولدا مېڭىپ، باشقىلارنىمۇ ياخشىلىققا چاقىرايلى. ئاللاھ تائالا بىزنى ھىدايەت نېمىتىدىن ئايرىمىسۇن، ۋە بىزنى شۈكۈر قىلغۇچى بەندىلىرىدىن قىلسۇن.