Sure Ahkâf — Ayet 15

Kelime Anlamları:

• Vasayyâ: Emrettik, tavsiye ettik, vasiyet ettik.
• İhsân: İyilik, güzellikle muamele etmek.
• Kurhen: Zorluk, meşakkat ve sıkıntı ile.
• Fisâl: Sütten kesme, memeden ayırma.
• Eşudde: Gücünün ve aklının olgunluğa ermesi, kemal çağı.
• Evzi'nî: Bana ilham et, beni muvaffak kıl, güç ver.
• Zurriyyetî: Soyum, neslim, çocuklarım.
• Tübtü: Tövbe ettim, günahlarımdan döndüm.
• Müslimîn: Allah'a teslim olanlar, O'nun emrine boyun eğenler.

Tefsir:

Yüce Allah, insana anne ve babasına karşı güzel davranmayı, onlara iyilik etmeyi kesin bir emir olarak bildirmiştir. Bu emir, onların hayatta oldukları sürece kendilerine saygı, sevgi ve hizmetle; vefatlarından sonra da onlar için dua ederek ve hayırla anarak yerine getirilir. Bu emirde özellikle annenin hakkı vurgulanmıştır. Çünkü anne, çocuğunu zorluk ve sıkıntı içinde karnında taşımış, yine büyük acılar ve meşakkatlerle dünyaya getirmiştir. Onun bu fedakârlığı, hamilelik süreci ve sütten kesilme süresi toplam otuz ay sürer. Bu durum, annenin evladı üzerindeki hakkının babadan daha büyük olduğunu gösterir.

İnsan, gençlik çağına ulaşıp bedenen ve aklen olgunlaştığı, kırk yaşına bastığı zaman, Rabbine şöyle yalvarır: "Ey Rabbim! Bana ve anne-babama verdiğin nimetlere şükretmeyi bana ilham et ve beni bu nimete layık bir kul eyle. Benden razı olacağın salih ameller işlemeyi bana nasip et. Soyumu, çocuklarımı da ıslah et, onları salih kullarından eyle. Ben günahlarımdan sana tövbe ettim ve ben, emrine teslim olan, sana boyun eğen Müslümanlardanım."

Bu dua, olgunluk çağına ermiş, hayatın gerçeklerini görmüş bir müminin dilinden dökülen en güzel sözdür. Kişi, kırk yaşına geldiğinde artık nefsinin isteklerini değil, Rabbinin rızasını önceler. Anne-babasına olan minnet borcunu itiraf eder, çocuklarının da salih olması için dua eder. Bu, hem geçmişe şükür, hem geleceğe yatırımdır.

Sevgili kardeşim! Bu ayet bize, anne-babaya iyiliğin imanın bir gereği olduğunu, onların haklarının gözetilmesinin Allah'ın emri olduğunu öğretir. Özellikle annenin çektiği zorluklar hatırlatılarak, onun hakkının ne kadar büyük olduğu vurgulanır. Ayrıca, olgunluk çağına ulaşan bir Müslümanın dilinde şükür, tövbe ve neslin ıslahı duası olmalıdır. Bu dua, hem dünyamızı hem ahiretimizi mamur eder. Rabbimiz, bizleri anne-babasına iyilik eden, şükreden, tövbe eden ve salih nesiller yetiştiren kullarından eylesin. Amin.