سوره احقاف — آیه 28

معانی کلمات:

• قُربانًا: وسیلهای برای نزدیکی و تقرّب به خداوند.
• إفک: دروغ و باطل.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، حال و روز مشرکان و بتپرستان را در هنگام نزول عذاب به تصویر میکشد و با لحنی سرزنشآمیز میفرماید: چرا معبودانی که آنها برای تقرّب به خدا برگزیده بودند و آنها را شفیعان خود میپنداشتند، در آن روز سخت به یاریشان نیامدند؟! آن بتها و معبودان دروغین که مشرکان با عبادت و قربانی کردن برایشان، امید داشتند که آنان را به خدا نزدیک کنند و در روز نیاز شفاعتشان نمایند، نهتنها به فریادشان نرسیدند، بلکه در حساسترین لحظات، کاملاً از نظرشان ناپدید و گمراه شدند و هیچ اثری از آنها باقی نماند. این ناکامی و نابودی، نتیجهی دروغ و افترایی بود که مشرکان به خداوند میبستند و با ساختن چنین معبودانی، بر خود و دیگران میبافتند و خیال میکردند که اینها میتوانند در برابر عذاب الهی از آنها دفاع کنند.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه به ما میآموزد که تنها تکیهگاه واقعی در برابر سختیها و بلاها، خداوند یکتاست و هر معبود یا قدرتی غیر از او، در روز نیاز نهتنها یاریگر نیست، بلکه خود نیز نابود و بیاثر خواهد بود.
• انسان باید در انتخاب تکیهگاههای زندگی دقت کند؛ چرا که اتکا به امور باطل و خیالی، سرانجامی جز ناامیدی و حسرت به بار نخواهد آورد.
• این آیه هشداری است به همهی انسانها که از شرک و بتپرستی در هر شکل و قالبی (اعم از بتهای سنگی یا هواهای نفسانی و قدرتهای دنیوی) بپرهیزند و تنها به خداوندی پناه ببرند که همیشه شنوا و بینا و توانا بر یاری بندگان است.
• ایمان راستین، انسان را از وابستگی به غیر خدا رها میسازد و او را در مسیر توحید و توکل قرار میدهد که آرامش حقیقی و سعادت دنیا و آخرت در آن نهفته است.