سوره محمد — آیه 13

معانی کلمات:

• وَکَأَیِّن: چه بسیار، بسیارند.
• قَریَة: شهر یا آبادی.
• أَشَدُّ قُوَّةً: نیرومندتر و تواناتر.
• أَخرَجَتک: بیرونت کرد، اخراجت نمود.
• أَهلَکناهُم: نابودشان کردیم، هلاکشان ساختیم.
• ناصِر: یاریکننده، یاور.

تفسیر آیه:

ای پیامبر، چه بسیار شهرها و آبادیهایی که ساکنانشان از نظر نیروی جسمی، ثروت، امکانات و جمعیت، بسیار نیرومندتر و تواناتر از اهل شهر تو — مکه — بودند؛ همان شهری که مردمش تو را بیرون راندند و آزارت دادند. ما آنان را به سبب تکذیب پیامبران و سرکشی در برابر فرمانهای الهی، به انواع عذابها هلاک کردیم و نابودشان ساختیم. پس هیچ یاور و مدافعی برایشان نبود که بتواند آنان را از عذاب ما نجات دهد یا جلوی نابودی آنان را بگیرد. اگر ما توانستیم آن اقوام نیرومند و قدرتمند را با آن همه امکانات و نیرو نابود کنیم، پس یقیناً بر نابودی اهل مکه نیز تواناییم، هرگاه اراده کنیم؛ زیرا هیچ قدرتی در برابر قدرت ما تاب مقاومت ندارد.

فواید و پیامهای آیه:

1. قدرت حقیقی از آنِ خداست: هیچ نیرو و قدرتی در جهان، چه مادی و چه انسانی، در برابر اراده و قدرت الهی تاب ایستادگی ندارد. هر که به خدا تکیه کند، پیروز است و هر که بر قدرت خود تکیه کند، سرانجام نابود میشود.
2. تسلیبخشی به پیامبر و مؤمنان: این آیه دل پیامبر و مسلمانان را آرامش میبخشد که اگر دشمنانشان در مکه قدرتمند و بسیارند، نگران نباشند؛ زیرا خداوند اقوامی نیرومندتر از آنان را هلاک کرده است و هیچکس یارای مقابله با او را ندارد.
3. عاقبت ظلم و تکذیب: سرنوشت شوم ظالمان و تکذیبکنندگان پیامبران، عبرتی برای همگان است. هیچ ظالمی با قدرت و ثروتش نمیتواند از عذاب الهی بگریزد و یار و یاوری نخواهد داشت.
4. امید به نصرت الهی: مؤمنان باید بدانند که اگر در راه حق و عدالت قدم بردارند، خداوند یاور آنان است و دشمنانشان هرچند قدرتمند باشند، در نهایت شکست خواهند خورد و نابود خواهند شد.
5. عبرتآموزی از تاریخ: مطالعه سرگذشت اقوام پیشین و تأمل در عاقبت آنان، انسان را به تفکر وا میدارد و از تکبر و غرور باز میدارد و ایمان به عدالت و قدرت الهی را در دل تقویت میکند.