Мухаммад сүресі — Аят 13

1. Сөздердің мағынасы:

• وَكَأَيِّن — «қаншама», «қанша көп» дегенді білдіреді. Көптік пен молшылықты білдіретін сөз.
• مِّن قَرْيَةٍ — «бір елді мекеннен», «бір қаладан». Мұнда «қала» сөзі оның тұрғындарын білдіреді.
• أَشَدُّ قُوَّةً — «күші басым», «қуаты артық».
• الَّتِي أَخْرَجَتْكَ — «сені қуып шыққан». Яғни Мекке қаласы және оның тұрғындары.
• أَهْلَكْنَاهُمْ — «оларды жойдық», «құрттық».
• فَلَا نَاصِرَ لَهُمْ — «оларға ешбір көмекші болмады».

1. Аяттың тәпсірі:

Алла Тағала Пайғамбарымызға (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) жұбаныш беріп, өткен халықтардың тарихынан ғибрат айтып отыр. Мекке халқы Пайғамбарды қаладан қуып шыққан кезде, олар өздерін өте күшті, бай және ықпалды санады. Бірақ Алла Тағала оларға ескерту жасап: бұрынғы замандарда Меккеден әлдеқайда қуатты, байлығы мен бала-шағасы көп, әскері мықты қалалар мен халықтар болды. Олар да өз пайғамбарларын жалғанға шығарып, қарсы шықты. Сонда Алла Тағала оларды түрлі апаттармен жойып жіберді. Ол кезде оларды Алланың азабынан қорғайтын, құтқаратын ешбір көмекші, ешбір қорғаушы болмады. Олардың күш-қуаты, байлығы, әскері оларды сақтап қала алмады.

Бұл аяттың мағынасы — Мекке халқына да ескерту: егер олар Пайғамбарды қуып шығу мен қарсы шығуды жалғастыра берсе, Алла Тағала оларды да жоюға қабілетті. Алла Тағала ешнәрседен әлсіз емес, Ол қаласа, оларды да жойып жібере алады. Сондықтан бұл аят мүміндерге де, қарсы шығушыларға да үлкен сабақ: дүниелік күш-қуат, байлық, атақ-даңқ адамды Алланың азабынан қорғай алмайды. Тек Аллаға иман етіп, Оған бойсұнушылар ғана құтылады.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Алланың құдіреті шексіз: Ол өткен халықтарды қалай жойса, қалаған кезде басқаларды да жоя алады. Бұл — Алланың әділдігі мен құдіретінің көрінісі.
• Дүниелік күш-қуатқа сену — адасушылық: Байлық, әскер, атақ-даңқ Алланың алдында ешнәрсе емес. Адамды тек иман мен игі амал ғана құтқарады.
• Пайғамбарға жұбаныш: Алла Тағала өз елшісін қуғандардың да жазасын көретінін, оған көмек беретінін білдіріп, жүрегін тыныштандырады.
• Тарихтан ғибрат алу: Өткен халықтардың тағдыры — бізге сабақ. Олардың жойылуы — Алланың әмірлеріне қарсы шығудың салдары.
• Исламға шақыру: Бұл аят адамды ойлануға, Аллаға бет бұруға, Оның разылығын іздеуге шақырады. Өйткені тек Аллаға иман етушілер ғана ақиқатты құтқарылады.