مائدہ سۈرىسى — ئايەت 53

1) لۇغەت ئىزاھاتى:

• أَقْسَمُوا: قەسەم قىلدىلار، ئانت ئىچتىلار.
• جَهْدَ أَيْمَانِهِمْ: ئەڭ قاتتىق، ئەڭ كۈچلۈك ئانتلىرى بىلەن.
• حَبِطَتْ: بىكار بولدى، زايە بولدى، ھېچقانداق ساۋاب ۋە نەتىجىسى قالمىدى.
• خَاسِرِينَ: زىيان تارتقۇچىلار، يوقىتىپ قويغۇچىلار.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت مۇناپىقلارنىڭ ھەقىقىي يۈزى ئاشكارىلانغان ۋاقىتتىكى ھالەتنى بايان قىلىدۇ. ئىمان ئېيتقان كىشىلەر مۇناپىقلارنىڭ ئاشكارىلانغان ھالىتىنى كۆرۈپ، بىر-بىرىگە ھەيرانلىق بىلەن: «مانا بۇلار شۇ كىشىلەرمۇ؟ ئۇلار ئاللاھ بىلەن ئەڭ قاتتىق ئانت ئىچىپ: بىز ھەقىقەتەن سىلەر بىلەن بىللە، سىلەرگە ھەمراھ ۋە ياردەمچى، دەپ دەۋا قىلغان ئىدى» دەيدۇ.

ئۇلارنىڭ بۇنداق قاتتىق ئانت ئىچىشى ۋە مۇئمىنلەرگە ئۆزلىرىنى ھەمراھ قىلىپ كۆرسىتىشى پەقەت ئالدامچىلىق ۋە ئىككى يۈزلىمىچىلىك ئىدى. ئۇلارنىڭ مەقسىتى مۇئمىنلەرنى ئالداش، ئۇلارنىڭ ئىچىدە ئۇچۇر توپلاش ۋە ئۆز مەنپەئەتىنى قوغداش ئىدى.

ئەمما ئۇلارنىڭ بارلىق قىلغان ئەمەللىرى — قىلغان ياخشى ئىشلىرى، قىلغان ئىبادەتلىرى ۋە سادىقلىق دەۋالىرى — ھەممىسى بىكار بولدى، ھېچقانداق ساۋاب ۋە نەتىجە بەرمىدى. چۈنكى ئۇلارنىڭ ئەمەللىرى ئىخلاسسىز، ئىمانسىز ۋە رىياكارلىق ئاساسىدا قىلىنغان ئىدى. شۇنىڭ بىلەن ئۇلار دۇنيادا رەسۋا بولۇش، ئىشەنچنى يوقىتىش بىلەن، ئاخىرەتتە بولسا ئازاب-ئوقۇبەتكە دۇچ كېلىش بىلەن زىيان تارتقۇچىلارغا ئايلاندى. ئۇلار ھەم دۇنيا ھەم ئاخىرەتتە ھەممىدىن مەھرۇم بولدى.

3) بۇ ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

• ئىمان ۋە ئەمەلنىڭ ئىخلاس بىلەن بولۇشى شەرت. ئىخلاسسىز قىلىنغان ئەمەلنىڭ ئاللاھنىڭ دەرگاھىدا قىلچە قىممىتى يوق.
• مۇناپىقلىق ۋە ئىككى يۈزلىمىچىلىك ئاخىر ئاشكارىلىنىدۇ. ھەرقانچە قاتتىق ئانت ئىچسىمۇ، ھەقىقەت بىر كۈنى ئوتتۇرىغا چىقىدۇ.
• ئاللاھ تائالا مۇئمىنلەرگە مۇناپىقلارنىڭ ھەقىقىي يۈزىنى كۆرسىتىپ، ئۇلاردىن ھوشيار بولۇشقا ئۈندەيدۇ.
• دۇنيا ۋە ئاخىرەتنىڭ نەجاتى پەقەت سەمىمىي ئىمان ۋە خالىس ئەمەلگە باغلىقتۇر.
• ئىسلام دىنى سەمىمىيەت ۋە راستچىللىق دىنىدۇر. ئۇنىڭدا ئىككى يۈزلىمىچىلىككە ۋە ئالدامچىلىققا ھەرگىز ئورۇن يوق.
• بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئاللاھنىڭ رازىلىقىنى كۆزلەپ، ئىخلاس بىلەن ئەمەل قىلغان كىشى ھەرگىز زىيان تارتمايدۇ؛ ئەكسىچە، ئۇنىڭ ئەمەلى بەرىكەتلىك ۋە مەڭگۈلۈك بولىدۇ.