Каф сүрөсү — Аят 14

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• الْأَيْكَةِ (Аль-Айка): Сөзмө-сөз "бадалдар, бадалзар" дегенди билдирет. Бул жерде Шуайб пайгамбардын коому жашаган жердин аталышы катары колдонулган.
• تُبَّعٍ (Туббаъ): Йемендин Химияри падышаларынын наамы. Бул жерде Туббаъ аттуу падышанын коому айтылып жатат.
• كُلٌّ (Куллун): "Баары, бардыгы" деген мааниде.
• كَذَّبَ الرُّسُلَ (Каззаба ар-русул): "Пайгамбарларды жалганга чыгарды" дегенди билдирет.
• فَحَقَّ وَعِيدِ (Фа хакка ваъийд): "Аларга убада кылынган азап тагылды, милдеттүү болду" деген мааниде.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта мурунку каапыр коомдорду эскертип, алардын акыбетин баяндайт. Шуайб пайгамбардын коому болгон Айка ээлери да, Йемендегү Туббаъ падышанын коому да Аллахтын пайгамбарларын жалганга чыгарышкан. Бул эки коом гана эмес, мурун аталган Нухтун коому, кудук ээлери, Самуд, Аад, Фараон жана Луттун коому сыяктуу бардык каапыр коомдор тең пайгамбарларды жалганга чыгарышкан. Алардын баары Аллах тараптан жөнөтүлгөн элчилерди четке кагышкан. Ошонун натыйжасында аларга убада кылынган азап милдеттүү түрдө келди жана алардын үстүнөн орун алды. Бул окуялар Мухаммад пайгамбарга (с.а.в.) сооротуу болуп, ага каршы чыккандарга эскертүү катары айтылган.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллах Таала мурунку каапыр коомдордун акыбетин баяндоо аркылуу азыркы жана келечектеги адамдарга сабак берет. Бул окуялардан үлгү алып, пайгамбарларды жалганга чыгаруудан сактануу керек.
• Пайгамбарларды жалганга чыгарган коомдордун баары акыры азапка дуушар болгон. Бул Аллахтын убадасынын чындыгын жана адилеттигин көрсөтөт.
• Аятта Мухаммад пайгамбарга (с.а.в.) сооротуу бар: ага каршы чыккандар да мурунку каапырлар сыяктуу акыбетке дуушар болушат. Бул ыймандууларга дем-күч берет.
• Туббаъ падышасынын өзү ыйман келтиргени, бирок анын коому каапыр болгону эскертилет. Бул жеке адамдын ыйманы менен коомдун абалы ар башка болушу мүмкүн экенин көрсөтөт.
• Аллахтын элчилерин жалганга чыгаруу — оор күнөө. Бул аят аркылуу ар бир адам өз жүрүм-турумун ойлонуп, ыйман жолунда бекем болууга чакырылат.
• Курандагы бул окуялар адамдарды ой жүгүртүүгө, акыл калчоого жана туура жолго түшүүгө чакырат. Бул Исламдын жана Курандын адамзат үчүн туура жол көрсөтүүчү булак экенин дагы бир жолу тастыктайт.