Каф сүрөсү — Аят 2

1. Сөздөрдүн мааниси:

• بَلْ (бал): «тескерисинче», «бирок» — мурунку айтылган ойду өзгөртүүчү же тактоочу сөз.
• عَجِبُوا (ажибу): «таң калышты», «ажайыпка калышты».
• مُنذِرٌ (мунзир): «эскертүүчү», «коркутуп эскертүүчү» — азап тууралуу алдын ала кабар берүүчү.
• مِّنْهُمْ (минхум): «алардан», «өздөрүнүн арасынан» — б.а. адамзаттан, өздөрүнүн уруусунан.
• شَيْءٌ عَجِيبٌ (шайун ажиб): «таң каларлык нерсе», «ажайып нерсе».

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Мына аятта Аллах Таала Каф сурасынын башында айтылган чындыкты четке каккан адамдардын жүрүм-турумун ачып берет. Алар пайгамбарды (ﷺ) жалганга чыгарышкан жокпу? Жок, алар анын чынчылдыгын жакшы билишчү. Алардын четке кагуусунун чыныгы себеби башкада эле: алар өздөрүнүн арасынан, өздөрү сыяктуу эле адамдан эскертүүчү пайгамбар келгенине таң калышты. Алар: «Бизге биз сыяктуу эле адам пайгамбар болуп келеби? Бул таң каларлык нерсе!» — деп айтышты. Алар периштелерден пайгамбар күтүшкөн же болбосо өздөрүнүн ою боюнча пайгамбарлыкка татыктуу деп эсептеген адамдардан келишин күтүшкөн. Ошондуктан алар адамзаттан пайгамбар келүүсүн өзгөчө, адаттан тыш нерсе деп эсептешти. Ал эми чынында, Аллах Таала адамдарга алардын өздөрүнөн эле эскертүүчү жиберүүсү — бул чоң ырайым жана даанышмандык. Анткени адамдар өздөрүнө окшош, тилин, турмушун, кыйынчылыктарын түшүнгөн адам аркылуу гана Аллахтын буйруктарын толук түшүнө алышат.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Ислам — акылга жана табигый нерселерге негизделген дин. Аллах Таала адамдарга алардын өздөрүнөн пайгамбар жиберүү менен динди түшүнүүнү жеңилдеткен. Бул — Аллахтын чоң ырайымы.
• Пайгамбарды (ﷺ) четке каккандар анын чынчылдыгын билишкен. Демек, алардын кайра тартуусу акыйкатты издөөдөн эмес, текебердиктен жана өзгөрүүгө болгон каршылыктан улам болгон. Бул бизге акыйкатты кабыл алууда текеберлик кылбоо керектигин үйрөтөт.
• Аллахтын эскертүүсү — ырайым. Пайгамбарлар коркутуу үчүн эле эмес, адамдарды туура жолго баштоо үчүн жиберилет. Алардын келиши — жазалоо эмес, куткаруу.
• Исламдын жалпы адамзатка арналганы. Пайгамбардын адамзаттан болушу — анын окуусу бардык адамдарга түшүнүктүү жана жеткиликтүү экенин көрсөтөт. Бул диндин универсалдуулугун далилдейт.
• Ой жүгүртүүгө чакыруу. Аят бизди Аллахтын белгилери жөнүндө ойлонууга, «эмнеге мындай?» деп суроо берүүгө чакырат. Чыныгы ыйман — ой жүгүртүү жана түшүнүү менен келет.