Каф сүрөсү — Аят 36

1. Аяттагы кээ бир сөздөрдүн мааниси:

• قَرْنٍ (карн): Муун, доор, бир мезгилде жашаган эл-журт.
• بَطْشًا (батшан): Күч-кубат, күчтүүлүк, кармашуудагы кайраттуулук.
• فَنَقَّبُوا (фанаккабу): Жер кездишти, өлкөлөрдү кыдырышты, жолдорду, кендерди изилдешти.
• مَحِيصٍ (махиис): Качуу, кутулуу, баш калкалоочу жай.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) жана ага каршы чыккандарга кайрылып, мурунку тарыхтан сабак алууга чакырат. Аллах мындан мурун да көптөгөн муундарды, элдерди жок кылган. Алар меккелик мушриктерден кыйла күчтүү, кубаттуу болушкан. Алар жер бетин кезип, тоолорду, өрөөндөрдү, жолдорду изилдеп, өздөрүнүн күчүнө ишенишкен. Бирок Аллахтын азабы келген кезде, аларга эч кандай качуу, кутулуу жолу болгон эмес. Канчалык күчтүү болушпасын, Аллахтын буйругунан качып кутула албай калышкан.

Бул окуя меккеликтерге эскертүү: силер да мурункулардан күчтүү эмессиңер, эгер Аллахтын элчисин жалганга чыгара берсеңер, аларга келгендей азап силерге да келет. Аллахтын азабынан эч ким качып кутула албайт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Тарыхтан сабак алуу: Мурунку элдердин кыйрашы бизге эскертүү. Ким Аллахтын буйруктарына каршы чыкса, анын акыбети ошондой болот.
• Күч-кубат Аллахтан: Адам баласы канчалык күчтүү болсо да, Аллахтын кудуретинин алдында алсыз. Ошондуктан текеберлик кылуудан сактануу керек.
• Аллахтын адилеттиги: Аллах эч кимге зулумдук кылбайт, бирок эскертүүсүнө кулак салбагандарды азаптайт.
• Тообо кылууга чакырык: Бул аят бизди Аллахка тообо кылып, Анын буйруктарын аткарууга, тыйгандарынан тыйылууга чакырат. Анткени Аллахтын азабынан качууга болбойт, бирок тообо жана ыйман менен Анын ырайымына жетүүгө болот.
• Ыймандуу болуунун артыкчылыгы: Ыймандуу адам Аллахтын коргоосунда болот, ал эч качан жалгыз калбайт. Ал эми каапырлар канчалык күчтүү болушпасын, алардын акыбети өкүнүч менен аяктайт.

Бул аят бизди Аллахтын кудуретин, Анын адилеттигин жана ыймандуу болуунун маанилүүлүгүн түшүнүүгө чакырат. Ошондой эле, дүйнөнүн убактылуу кооздугуна жана күч-кубатка алданып калбоого, акыретти ойлоп жашоого үндөйт.