Ар-Рахман сүрөсү — Аят 28

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• فَبِأَيِّ — "кайсы менен" дегенди билдирет, суроо берүү ыкмасы.
• آلَاءِ — "нийматтар", "жакшылыктар" деген мааниде. Бул сөздүн жекелик түрү "إِلًى" же "آلَاء" болуп, Аллахтын берген түрдүү жакшылыктарын, ныматтарын билдирет.
• رَبِّكُمَا — "экиңердин Раббиңер" дегенди билдирет. Бул жердеги "эки" деп айтылышы — инсандар менен жиндерге (же бүт жаратылгандарга) карата айтылган.
• تُكَذِّبَانِ — "экиңер жалганга чыгарып, танып-билбей жатасыңар" деген мааниде. Бул сөз "жалганга чыгаруу", "четке кагуу", "танып-билбей коюу" дегенди түшүндүрөт.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала Өзүнүн пенделерине кайрылып: "Оо, инсандар жана жиндер! Мен силерге берген сансыз көп ныматтарымдын, жакшылыктарымдын кайсынысын жалганга чыгарасыңар, кайсынысын танып-билбейсиңер?" — деп суроо берет.

Аллахтын ныматтары эсепсиз көп: ден соолук, ырыс-кешик, акыл-эс, туура жол көрсөтүү, пайгамбарларды жиберүү, Куранды түшүрүү — ушунун баары Анын пенделерине болгон мээрим-боорукерлигинин белгиси. Ошентсе да айрым адамдар бул ныматтарды четке кагып, Раббисин танып-билбей, жакшылыктарын жалганга чыгарышат.

Бул аят Ар-Рахман сүрөсүндө кайталанып келген аяттардын бири. Ар бир ныматты эскерткенден кийин Аллах ушул суроону берүү менен пенделерин ой жүгүртүүгө, шүгүр кылууга чакырат. Бул суроо — айыптоо эмес, терең ойлонууга жана Аллахтын жакшылыктарын моюнга алууга үндөө.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллахтын ныматтары сансыз көп экенин түшүнүп, ар бири үчүн шүгүр кылууга умтулуу.
• Аллахтын жакшылыктарын жалганга чыгарбоо, тескерисинче, аларды моюнга алып, Раббиге ыраазы болуу.
• Курандагы мындай суроолор адамды өз жашоосуна, жаратылышына жана айлана-чөйрөсүндөгү ныматтарга көңүл бурууга чакырат.
• Ар бир нымат — Аллахтын сүйүүсүнүн жана камкордугунун белгиси. Бул ныматтарды танып-билүү жана аларды туура пайдалануу — ыймандын жана такыбалыктын белгиси.
• Аят инсанды жана жинди бирдей карап, баарына Аллахтын ныматтары жеткенин жана баары шүгүр кылууга милдеттүү экенин эскертет.
• Аллахтын ныматтарын эскерүү жана аларды моюнга алуу — жүрөктү жумшартып, ыйманды бекемдейт, Аллахка болгон сүйүүнү арттырат.