Rahmon surasi — Oyat 28

Kalimalarning ma'nolari:

• Olo' (آلاء): Ne'matlar, in'omlar, yaxshiliklar.
• Rabbikuma (رَبِّكُمَا): Ikkalangizning Robbingiz (Parvardigoringiz) — bu yerda inson va jin toifalari nazarda tutilgan.
• Tukazziban (تُكَذِّبَانِ): Yolg'on deb hisoblaysizlar, inkor etasizlar.

Tafsir:

Ey insonlar va jinlar jamoa! Robbingiz sizlarga son-sanoqsiz ne'matlar ato etgan: sizlarni yo'qlikdan bor qilgan, rizqingizni bergan, osmonu zaminni sizga bo'ysundirgan, payg'ambarlar yuborib, to'g'ri yo'lni ko'rsatgan. Mana shu ne'matlarning qaysi biri haqida yolg'on deysizlar? Qaysi birini inkor eta olasizlar? Uning ne'matlarini sanab bitirishning iloji yo'q, ularning barchasi haq va rost. Bas, sizlarga aniq dalillar va hujjatlar keltirilgach, qaysi ne'matni rad etishga qodirsizlar? Bu savol ularni o'ylashga va iqror bo'lishga chorlaydi, zero, Allohning ne'matlari zohir ham, botin ham sizni qamrab olgan.

Foydalar:

• Ushbu oyat inson va jinni Allohning cheksiz ne'matlarini tan olishga va shukr qilishga undaydi. Har bir nafas, har bir lahzada bizni qurshab turgan ne'matlarni sanab bitirish mumkin emas.
• Bu savol — inson vijdoniga murojaat bo'lib, qalbni yumshatadi va kishini o'z holiga nazar solishga majbur qiladi: agar hamma ne'matlar Allohdan bo'lsa, nega Unga ibodat qilmaymiz?
• Oyat mo'minlarga har qanday holatda ham Allohga shukr qilishni, ne'matlarini tilga olishni va ularni zoe qilmaslikni o'rgatadi. Shukr esa ne'matning ziyoda bo'lishiga sabab bo'ladi.
• Bu oyat Allohning adolatini ham ko'rsatadi: U bandalaridan faqat haqni tan olishni so'raydi, zulm qilmaydi. Bu esa Islomning go'zalligidan — insonni ezgu fikr va amallarga yetaklovchi ta'limot ekanidan dalolatdir.