Ар-Рахман сүресі — Аят 30

1. Сөздердің мағынасы:

• فَبِأَيِّ — "сонда қайсысымен" деген мағынада, яғни "қайсысын".
• آلَاءِ — "нығметтер", "игіліктер", "сыйлықтар" дегенді білдіреді. Бұл сөздің жекеше түрі "إِلْي" немесе "آلَاء" болып, Алланың адамға берген түрлі игіліктерін білдіреді.
• رَبِّكُمَا — "екеуіңнің Раббың" деген мағынада. Мұндағы "екеуің" деп жындар мен адамдар қауымына қаратылып айтылған.
• تُكَذِّبَانِ — "екеуің өтірік дейсіңдер", "жалғанға шығарасыңдар" деген мағынаны береді.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят — "Ар-Рахман" сүресінде қайталанып келетін аяттардың бірі. Алла Тағала жындар мен адамдарға қаратып: "Сонда екеуің Раббыларыңның қай нығметін өтірік дейсіңдер?" — деп сұрайды. Яғни, Алланың сансыз игіліктері мен нығметтері бар: өмір, денсаулық, ризық, ғылым, иман, пайғамбарлар, кітаптар, жәннат пен тозақ туралы хабарлар — осылардың қайсысын жоққа шығарасыңдар? Қайсысын мойындамайсыңдар?

Бұл сұрақ — адам мен жынды ойлануға, Алланың берген игіліктерін мойындауға және шүкір етуге шақыратын риторикалық сұрақ. Мұнда ешқандай нығметті жоққа шығаруға болмайтыны, керісінше, барлығын Алладан деп біліп, шүкіршілік ету керектігі ұғындырылады.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Алла Тағаланың нығметтері санаусыз көп. Олардың қайсысын да жоққа шығару — үлкен қателік.
• Әрбір нығмет — Алланың рақымы мен мейірімінің көрінісі. Осыны түсіну адамды шүкіршілікке, иманға жетелейді.
• Аят жындар мен адамдарға бірдей қаратылып айтылғандықтан, жауапкершілік екі қауымға да ортақ. Бұл — Құранның бүкіл жаратылысқа арналған кітап екенін көрсетеді.
• Нығметтерді мойындап, шүкір ету — адамды Аллаға жақындатады және жәннатқа жетелейтін амалдардың бірі.
• Бұл аят адамды өз өміріндегі Алланың берген игіліктерін санап, оларды бағалауға, яғни "Алланың нығметтерін санау" арқылы иманды нығайтуға шақырады.
• Құранның осы сүресіндегі қайталанып келетін бұл сұрақ — адамды әрдайым ойлануға, өзін тексеруге және Аллаға деген махаббат пен ризашылықты арттыруға тәрбиелейді.