Rəhman surəsi — Ayə 53

Mənaların izahı:

• فَبِأَيِّ: "Bəs hansı ilə" mənasında olub, sual bildirir.
• آلَاءِ: "Nemətlər, lütflər, ehsanlar" deməkdir. Bu kəlmə "ilə" mənasında olan "بـ" hərfi-cərri ilə birlikdə işlənmişdir.
• رَبِّكُمَا: "Sizin ikinizin Rəbbi" — burada "ikisi" dedikdə insanlar və cinlər nəzərdə tutulur.
• تُكَذِّبَانِ: "İkiniz yalan sayırsınız, inkar edirsiniz" mənasındadır.

Ayənin təfsiri:

Bu ayə Allahın qullarına olan sonsuz nemətlərini xatırladır və onları düşünməyə çağırır. Allah insanlara və cinlərə müraciət edərək buyurur: "Sizin ikinizin Rəbbinin hansı nemətini yalan sayırsınız?" Yəni, Allahın sizə bəxş etdiyi saysız-hesabsız nemətlərindən hansını inkar edə bilərsiniz? Hansı neməti ki, onun varlığını danmaq mümkündür?

Bu sual təkcə bir sual deyil, həm də bir xəbərdarlıq və düşünməyə dəvətdir. İnsan hər gün Allahın verdiyi sağlamlıq, ruzi, ailə, iman kimi nemətlərdən istifadə edir. Lakin bəzən bu nemətləri unudur, onların Allahtan gəldiyini dərk etmir və ya şükür etməkdə qafil olur. Bu ayə bizə xatırladır ki, hər bir nemət Allahın lütfüdür və biz onları inkar etməməli, əksinə şükür etməliyik.

Rəhman surəsi boyunca bu sual dəfələrlə təkrarlanır. Bu təkrar insanın qəlbini oyadır, onu düşünməyə vadar edir. Çünki insan tez unudan bir varlıqdır. Allah bu təkrirla bizə öz nemətlərini bir-bir xatırladır və soruşur: "Bəs hansı neməti inkar edirsiniz?" Bu, əslində bir növ tərbiyə üsuludur — insanı şükrə, imana və Allaha yönəlməyə çağırır.

Ey insan! Bir düşün: səhər gözünü açanda nəfəs ala bilirsənsə, bu Allahın nemətidir. Su içə bilirsənsə, yemək yeyə bilirsənsə, sevə bilirsənsə, dua edə bilirsənsə — bunların hamısı Allahın sənə olan lütfüdür. Elə isə necə olar ki, bu nemətləri inkar edəsən? Necə olar ki, səni yaradanı unudasan?

Bu ayə həm də bizə öyrədir ki, nemətlərə şükür etmək imanın bir hissəsidir. Şükür edən qul Allahın sevgisini qazanır, nemətləri artır. Allah buyurur: "Əgər şükür etsəniz, sizə daha çox verərəm." (İbrahim, 7). Deməli, bu ayə bizi şükürə, Allaha yaxınlaşmağa və Onun nemətlərini dərk etməyə dəvət edir.

Gəlin bu ayəni oxuyanda qəlbimizi yoxlayaq: biz Allahın hansı nemətini unutmuşuq? Hansına şükür etməmişik? Və bu suala cavab olaraq deyək: "Ya Rəbbim! Sənin heç bir nemətini inkar etmirik, hamısı Səndəndir və Sənə şükür edirik!"