Rahmon surasi — Oyat 59

Kalimalarning ma'nolari:

• Oloy (آلاء): Ne'matlar, in'omlar, yaxshiliklar.
• Rabbukumo (رَبِّكُمَا): Ikkalangizning Robbingiz — ya'ni inson va jinlarning Parvardigori.
• Tukazziban (تُكَذِّبَانِ): Inkor qilasizlar, yolg'on deb hisoblaydilar.

Tafsir:

Ey insonlar va jinlar jamoasi! Robbingiz sizlarga behisob ne'matlar berdi: sizlarni yo'qdan bor qildi, tan berdi, aql-idrok ato etdi, rizq-u ro'z berdi, osmonu zamin, quyoshu oyni sizga bo'ysundirdi, payg'ambarlar yuborib, Kitoblar nozil qildi, jannatu do'zaxni va'da qildi. Mana shu ne'matlarning qaysi birini inkor qila olasizlar? Qaysi birini yolg'on deb ayta olasizlar? Bu savol har bir ne'matdan so'ng takrorlanib, inson va jinni o'zlariga berilgan har bir in'omni tan olishga, shukr qilishga chorlaydi. Chunki bu ne'matlarning barchasi shunchalik ravshan va ko'z oldidaki, ularni inkor qilishga hech qanday asos yo'q. Alloh taolo bu savol orqali bandalariga o'z ne'matlarini eslatib, ularni iqror va shukrga undaydi.

Foydalar:

• Bu oyat inson va jinga Allohning cheksiz ne'matlarini eslatib, ularni shukr qilishga chorlaydi. Har bir nafas, har bir lahzada bizga yetib kelayotgan ne'matlarni sanab bitirish mumkin emas.
• Alloh taolo ne'matlarini zikr qilish orqali bandalarining qalbiga muhabbat uyg'otadi, chunki ne'matni eslash — ne'mat beruvchini eslashdir.
• Bu oyatda inson va jinning teng xitobga loyiq ekani ularning har ikkisi ham Allohning bandasi ekanini va ularga ham payg'ambarlar yuborilganini bildiradi.
• Ne'matlarni inkor qilish — kufron bo'lib, bu eng katta noshukurlikdir. Aksincha, ularni tan olish va shukr qilish ne'matning ziyodaligiga sabab bo'ladi.
• Bu savolning takrorlanishi inson qalbini larzaga solib, har bir ne'mat oldida to'xtab, o'ylashga undaydi: "Men bu ne'matga qanday shukr qilaman?"