Аль-Вакиа сүрөсү — Аят 14

1. Сөздөрдүн мааниси:

• وَقَلِيلٌ — "жана аз" дегенди билдирет, бул жерде саны жактан аздыкты туюнтат.
• مِّنَ الْآخِرِينَ — "акыркылардан" деген мааниде, б.а. кийинки муундардан, акыр замандагы адамдардан.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аят Аль-Вакиа сүрөсүндөгү Аллахтын жакындары — "сабактар" (ас-сабикун) тууралуу баяндоонун уландысы. Аллах Таала алардын бир тобу мурунку үммөттөрдөн экенин, ал эми акыркылардан аз гана бөлүгү экенин билдирүүдө.

Аяттын мааниси боюнча эки негизги түшүндүрмө бар:

Биринчи түшүндүрмө: Бул жердеги "мурункулар" (الْأَوَّلِينَ) деп Мухаммад пайгамбардын (с.а.в.) үммөтүнүн алгачкы муундары — сахабалар жана алардан кийинки ыймандуу адамдар айтылат. Ал эми "акыркылар" деп ошол эле үммөттүн акыр замандагы муундары айтылат. Бул түшүндүрмө боюнча, Аллахка жакын болгон сабактардын көпчүлүгү үммөттүн башындагылардан, ал эми акыркы мезгилдегилерден аз болот.

Экинчи түшүндүрмө: "Мурункулар" деп Мухаммад пайгамбардын (с.а.в.) үммөтүнөн мурунку пайгамбарлардын үммөттөрү айтылат. Бул учурда "акыркылар" деп Мухаммад пайгамбардын (с.а.в.) үммөтү айтылат. Бул түшүндүрмө боюнча, мурунку үммөттөрдөн Аллахка жакын болгондор көп, ал эми Мухаммад пайгамбардын үммөтүнөн аларга жеткендердин саны аз болот. Бирок бул аздык мурунку үммөттөргө салыштырмалуу гана — ар бир пайгамбардын өзүнүн үммөтүнө салыштырганда эмес.

Эң ачык жана кеңири кабыл алынган түшүндүрмө боюнча: "мурункулар" — бул Мухаммад пайгамбардын (с.а.в.) үммөтүнүн алгачкы мезгилиндеги ыймандуулар, ал эми "акыркылар" — анын акыркы мезгилиндеги ыймандуулар. Аллахка жакын болгон сабактардын көпчүлүгү үммөттүн башындагылардан болот, акыркылардан аз болот.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Ар бир мезгилде жакшылыкка умтулуу керек: Аят бизге убакыттын өзгөрүшү менен ыймандын алсызданышы мүмкүн экенин эскертет. Ошондуктан кайсы мезгилде жашабайлы, Аллахка жакын болууга, сабактардын катарында болууга аракет кылышыбыз керек.
• Аздык — баалуулуктун жоктугу эмес: Сан жагынан аз болуу ар дайым начардыкты билдирбейт. Аллахтын алдында баалуулук сан менен эмес, чын ыйман, такыбалык жана жакшылык иштер менен өлчөнөт.
• Үммөттүн артыкчылыгы: Мухаммад пайгамбардын (с.а.в.) үммөтү башка үммөттөргө салыштырмалуу өзгөчө орунга ээ. Бул биз үчүн чоң сыймык жана жоопкерчилик.
• Үмүт жана эскертүү: Аят бизге бир жагынан үмүт берет — Аллахтын жакындарынын катарында болуу мүмкүнчүлүгү бар. Экинчи жагынан эскертет — акыркы мезгилде мындай адамдардын саны азаярын билип, өзүбүздү ошол аздардын катарында болууга даярдашыбыз керек.
• Исламдын жалпылуулугу: Аят мурунку жана акыркы үммөттөрдүн баары Аллахтын алдында бирдей экенин, такыбалык менен жакшылык иштер аркылуу Ага жакындашууга болорун көрсөтөт. Бул Исламдын бардык убакыттарга жана элдерге арналган универсалдуу дин экенин далилдейт.