Сураи Аль-Вакиа — Оят 14

1. Маънои калимаҳое, ки ба шарҳ ниёз доранд:

• «قَلِيلٌ»: кам, шумораи андак.
• «الْآخِرِينَ»: охиринҳо, яъне мардуми охири замон ё охири ин уммат.

1. Тафсири оят:

Ин оят идомаи суханон дар бораи гурӯҳи пешқадамон ва муқаррабони Худост, ки дар охират ба ҷойҳои олӣ ва неъматҳои бузург мушарраф мешаванд. Дар оятҳои пештар зикр шуда буд, ки гурӯҳи калоне аз аввалинҳо ва гурӯҳи калоне аз охиринҳо ба он неъматҳо дохил мешаванд. Аммо дар ин оят Худованд мефармояд, ки аз охиринҳо танҳо шумораи каме ҳастанд, ки ба ин мартабаи баланд — мартабаи пешқадамон ва муқаррабон — мерасанд.

Дар бораи маънои «аввалинҳо» ва «охиринҳо» дар байни муфассирон ду андеша вуҷуд дорад:

• Баъзеҳо гуфтаанд, ки «аввалинҳо» умматҳои пеш аз уммати Муҳаммад (с) ва «охиринҳо» уммати Муҳаммад (с) мебошанд. Дар ин сурат, кам будани шумораи охиринҳо нисбат ба сершумории умматҳои гузашта аст, на ин ки шумораи воридшавандагони ҷаннат аз ин уммат нисбат ба ҳар як уммати гузашта камтар бошад.
• Баъзеҳои дигар гуфтаанд, ки «аввалинҳо» аввали ин уммат ва «охиринҳо» охири ин уммат мебошанд. Яъне гурӯҳи калоне аз аввали уммати Муҳаммад (с) ва шумораи каме аз охири он ба мартабаи пешқадамон мерасанд. Ин андеша равшантар ва ошкортар аст.

Дар ҳар ду сурат, оят ба мо мефаҳмонад, ки мартабаи пешқадагӣ ва муқаррабӣ мартабаи баланд ва махсус аст ва ҳама ба он намерасанд, балки танҳо бандагони мухлис ва покдил, ки дар имони худ собитқадам буданд, ба он мушарраф мешаванд.

1. Фоидаҳое, ки аз ин оят ба даст меоянд:

• Ин оят нишон медиҳад, ки мартабаҳои охират гуногунанд ва ҳар кас ба андозаи амал ва ихлоси худ ҷой мегирад.
• Ваъдаи Худованд ба бандагони солеҳ ҳатмист ва ҳеҷ гоҳ хилоф намешавад.
• Ин оят моро ташвиқ мекунад, ки барои расидан ба мартабаи баланди пешқадагӣ ва муқаррабӣ кӯшиш кунем ва дар ибодат ва тоъат собитқадам бошем.
• Ин оят нишон медиҳад, ки дар ҳар замон ва ҳар ҷомеа шумораи роҳёфтагон ба қуллаҳои баланди имон кам аст, вале ин бояд моро ноумед накунад, балки ба рақобат дар некӯкорӣ водор созад.
• Ин оят ба мо меомӯзад, ки арзиш ва бузургии инсон ба шумораи зиёд ё кам будани ӯ нест, балки ба сидқу ихлос ва амали солеҳи ӯст.
• Ин оят моро ба ёд меорад, ки ҳадафи ниҳоии мӯъмин расидан ба ризои Худованд ва ҷой гирифтан дар зумраи пешқадамон ва муқаррабон аст, ки ин ҳадафи олӣ ва сазовори кӯшиш аст.