Sura Al-Haszr — Werset 16

Słowa wymagające wyjaśnienia:

• كَمَثَلِ — jak przykład, podobieństwo.
• الشَّيْطَانِ — szatan, diabeł (tutaj: Iblis).
• اكْفُرْ — bądź niewiernym, odrzuć wiarę.
• بَرِيءٌ — wolny, odcinający się, niewinny.
• أَخَافُ — boję się, odczuwam lęk.

Interpretacja:

Ten werset jest porównaniem (przypowieścią) ukazującą prawdziwą naturę obłudników (munafikun), którzy podburzali Żydów z Banu Nadir do walki przeciwko Prorokowi Mahometowi (niech będzie z nim pokój i błogosławieństwo), obiecując im swoją pomoc i wsparcie. Jednak gdy Żydzi zostali pokonani i wypędzeni, obłudnicy odwrócili się od nich i pozostawili ich samych.

Allah porównuje ich postępowanie do postępowania szatana, który powiedział do człowieka: „Bądź niewiernym!” Człowiek posłuchał go i popadł w niewiarę. Kiedy jednak człowiek już to uczynił, szatan odciął się od niego, mówiąc: „Zaprawdę, jestem wolny od ciebie! Zaprawdę, boję się Allaha, Pana światów!” — a przecież wcześniej zachęcał go do niewiary i kusił go do niej. To kłamstwo i oszustwo: szatan nie boi się Allaha w sposób, który powstrzymywałby go od zła, ale wypiera się człowieka w chwili, gdy ten już popadł w zgubę, aby nie dzielić z nim kary.

Podobnie obłudnicy zwodzą Żydów obietnicami pomocy, a gdy sprawy przybierają zły obrót, porzucają ich i wypierają się ich, pozostawiając ich samych na pastwę losu. Zarówno szatan, jak i obłudnicy są zwodzicielami, którzy obiecują wsparcie, ale w decydującym momencie zostawiają swoich sojuszników.

Korzyści płynące z wersetu:

1. Ostrzeżenie przed uleganiem podszeptom szatana i zwodzicieli — ich obietnice są fałszywe, a ich pomoc kończy się zdradą. Człowiek powinien być czujny i nie dać się zwieść pozorom.
2. Ukazanie prawdziwej natury obłudy — obłudnicy nie są godni zaufania; ich słowa są sprzeczne z czynami, a ich sojusze są kruche i interesowne.
3. Nauka, że szatan jest wrogiem człowieka — jego celem jest jedynie zguba człowieka, a nie jego dobro. Kto go słucha, ponosi stratę w tym życiu i w życiu ostatecznym.
4. Wezwanie do szczerości i wierności w słowach i czynach — muzułmanin powinien być prawdomówny i dotrzymywać obietnic, w przeciwieństwie do szatana i obłudników.
5. Przypomnienie o bojaźni Bożej jako źródle bezpieczeństwa — prawdziwa bojaźń przed Allahem prowadzi do prawości, a nie do oszustwa i zdrady.