Аль-Хашр сүресі — Аят 16

1. Қиын сөздердің мағынасы:

— «كَمَثَلِ»: «мысалы сияқты» дегенді білдіреді.

— «الشَّيْطَانِ»: шайтан, яғни азғырушы, адамды адасушылыққа шақырушы.

— «بَرِيءٌ»: «безенмін, безбенмін, сенен аулақпын» деген мағынада.

— «رَبِّ الْعَالَمِينَ»: «барлық әлемдердің Раббысы» дегенді білдіреді.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аятта Аллаһ Тағала екіжүзділердің яһудилерді соғысқа итермелеп, оларға жеңіс уәде етіп, содан кейін оларды қиындыққа тастап кетуін шайтанның ісіне теңейді. Шайтан адамға күпірлікті әдемі етіп көрсетіп, «күпірлік ет» деп шақырады. Адам оның азғыруына еріп, күпірлік еткен кезде, шайтан одан безініп: «Мен сенен безбенмін, мен барлық әлемдердің Раббысы Аллаһтан қорқамын» дейді. Бұл — шайтанның адамды адасушылыққа тартып, оны жалғыз қалдырып, өзі жауапкершіліктен қашуын білдіретін мысал. Екіжүзділер де яһудилерге осылай істейді: оларды қиындыққа шақырып, содан кейін олардан безініп, өздерін аман сақтап қалуға тырысады. Алайда бұл оларға ешқандай пайда бермейді, өйткені Аллаһ олардың екіжүзділігін біледі және оларды әділетті түрде жазалайды.

1. Аяттан алынатын пайдалы қорытындылар:

— Бұл аят адамдарды азғырушыларға, әсіресе екіжүзділер мен шайтанның ізбасарларына сенуге болмайтынын ескертеді. Олар адамды қиындыққа шақырып, кейін одан бас тартып, өздерін аман сақтап қалуға тырысады.

— Адам басына қиындық келгенде, шайтан мен оның ізбасарлары одан безініп, көмектеспейтінін білу — иманды нығайтады.

— Аллаһтан қорқу — әрбір мұсылманның бойында болуы тиіс қасиет. Шайтанның өзі «Аллаһтан қорқамын» деп айтқанымен, ол өтірік айтады. Ал шынайы қорқу — Аллаһтың әмірлерін орындап, тыйғандарынан тыйылу арқылы болады.

— Бұл аят мұсылмандарды екіжүзділіктен, яһудилер мен басқа да азғырушыларға еруден сақтандырады. Ислам — шынайылық, адалдық және Аллаһқа берілгендік діні. Ол адамды қиындыққа тастап, кейін безінетіндердің жолы емес.

— Құран Кәрімнің әдеби-көркем тәсілдері арқылы адамға терең ғибрат беріп, оны ойлануға шақыратынын көреміз. Бұл — Құранның кереметтігінің бір көрінісі.