سوره حشر — آیه 4

معانی کلمات:

• شَاقُّوا: به معنای دشمنی و مخالفت شدید است؛ یعنی در برابر خدا و رسولش قرار گرفتن و با آنان به ستیز برخاستن. این واژه از ریشه «شِقّ» به معنای طرف و سوء گرفته شده و اشاره به این دارد که مخالف، در سویی و خدا و رسول در سوی دیگر قرار میگیرند.

تفسیر آیه:

آنچه که بر یهودیان بنینضیر و دیگر کافران نازل شد — از عذاب، خواری، تبعید و آنچه در آخرت در انتظارشان است — به خاطر آن بود که آنان با خدا و رسولش به دشمنی و مخالفت شدید برخاستند. آنان با کفر خود، پیمانشکنی و جنگ با پیامبر، عملاً در صف مخالفان خدا قرار گرفتند و راه ستیز با او را در پیش گرفتند. خداوند در ادامه هشدار میدهد که هر کس با خدا به دشمنی و مخالفت برخیزد، بداند که عقاب و کیفر او بسیار سخت و شدید است و هیچکس نمیتواند از عذاب او بگریزد یا در برابر آن بایستد. این آیه در حقیقت بیانگر قانونی کلی است که شامل حال همه کسانی میشود که با خدا و رسولش به ستیز برمیخیزند، نه فقط یهودیان آن زمان.

فواید و درسهای آیه:

• مخالفت با خدا و رسولش، سرچشمه همه بدبختیها و عذابها در دنیا و آخرت است؛ پس سعادت انسان در گرو اطاعت و پیروی از آنان است.
• خداوند با وجود رحمت و مهربانی گستردهاش، در برابر کسانی که با او دشمنی کنند، عقابی شدید دارد که نشاندهنده عدالت و قدرت اوست.
• این آیه مؤمنان را به پایداری بر طاعت خدا و رسول تشویق میکند و آنان را از عواقب نافرمانی بیم میدهد تا با آگاهی و ایمان، راه سعادت را بپیمایند.
• شناخت عظمت و قدرت خداوند، انسان را از سرکشی و طغیان بازمیدارد و او را به تواضع و بندگی در برابر پروردگارش سوق میدهد.