Аль-Анам сүрөсү — Аят 119

1. Кээ бир сөздөрдүн мааниси:

• «فَصَّلَ» — ачык-айкын баяндап берди, түшүндүрүп койду.
• «اضْطُرِرْتُمْ» — ачкачылык же өлүм коркунучу сыяктуу катуу муктаждыкка кабылдыңар.
• «أَهْوَاء» — нафсинин каалоолору, негизсиз ойлору.
• «الْمُعْتَدِينَ» — Аллахтын чектеринен чыккандар, адашкандар.

1. Аллах таала бул аятта ыймандуу адамдарга кайрылып: «Эмне себептен силер Аллахтын аты аталып союлган малдын этинен жебейсиңер?» — деп сурайт. Анткени Аллах силерге эмнелер арам экенин так-так кылып баяндап койду: өлүк мал, кан, чочконун эти жана башкалар. Бирок ачкачылыктан өлүп калуу коркунучу болуп, башка тамак табылбаса, ушул арам нерселерден өмүрүңдү сактап калуу үчүн гана жесеңер болот. Демек, Аллах аты аталган малдын этин жеш — табигый нерсе, ага эч кандай тоскоол жок.

Ал эми көптөгөн адашкан адамдар өздөрүнүн нафсинин каалоолоруна ээрчип, илимсиз, далилсиз түрдө башкаларды туура жолдон адаштырышат. Алар Аллах арам кылган нерсени адал, адал кылган нерсени арам деп өзгөртүп коюшат. Оо, пайгамбар, сенин Раббиң чектен чыккандарды жакшы билет жана алардын кылган иштерине жараша сыйлыгын берет.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар:

• Ислам — жеңилдик жана ырайым дини. Аллах арам кылган нерселерди да өтө оор кырдаалда, өмүр коркунучу болгондо уруксат кылат. Бул диндин адамга болгон мээримин көрсөтөт.
• Аллах аты аталган тамакты жеш — табигый жана жеңил нерсе. Ислам адамды ашыкча кыйынчылыкка салбайт.
• Илимсиз, нафсинин каалоосуна ээрчип, өзүнөн өзү адал-арамды белгилөө — адашуунун жолу. Ошондуктан ар бир мусулман илим үйрөнүп, Аллахтын буйруктарын так билүүгө умтулушу керек.
• Аллах чектен чыккандарды билет жана аларды эсепке алат. Бул адилеттикке ишенүүнү жана туура жолдо бекем болууну үйрөтөт.
• Бул аят ыймандуу адамды Аллахтын берген уруксаттарын колдонууга, арам нерселерден сактанууга, ошондой эле башкаларды туура жолго чакырууга үндөйт.