Аль-Анам сүрөсү — Аят 128

1. Кыскача түшүндүрмө:

• يَحْشُرُهُمْ: аларды (кыямат күнү) чогултат.
• مَعْشَرَ الْجِنِّ: жиндер жамааты.
• اسْتَكْثَرْتُم مِّنَ الْإِنسِ: адамдардан көптөрүн адаштырдыңар.
• أَوْلِيَاؤُهُم: алардын (шайтандардын) жакын достору, ээрчигендери.
• اسْتَمْتَعَ بَعْضُنَا بِبَعْضٍ: биз бири-бирибизден пайдаландык.
• أَجَلَنَا: биздин мөөнөтүбүз, белгиленген убакыт.
• مَثْوَاكُمْ: силердин турак жайыңар, орунуңар.
• خَالِدِينَ: түбөлүк калуучулар.
• حَكِيمٌ: даанышман, хикмет ээси.
• عَلِيمٌ: бардыгын билүүчү.

1. Түшүндүрмө:

Аллах Таала пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) кыямат күнүн эстетүүнү буйруйт. Ошол күнү Аллах жиндерди жана адамдарды баарын чогултат. Анан жиндерге кайрылып: «Эй жиндер жамааты! Силер адамдардан көптөрүн адаштырдыңар, аларды Аллахтын жолунан тостуңар», – дейт. Ошондо жиндерге ээрчиген адамдар: «Оо, Раббибиз! Биз бири-бирибизден пайдаландык. Жиндер бизге күнөө иштерди кооз көрсөтүп, биз аларга баш ийдик; биз болсо аларга шерик кошуу жана бузукулук менен ырахат бердик. Эми Сен бизге белгилеген мөөнөтүбүз – кыямат күнү келди», – деп моюнга алышат. Ошондо Аллах: «Силердин турак жайыңар – тозок. Анда түбөлүк каласыңар, бирок Аллах каалаган нерседен (кээ бир күнөөкөр ыймандуулардын тозоктон чыгарылышы сыяктуу) башка», – дейт. Чындыгында, сенин Раббиң даанышман, бардык иштерди өз орду менен кылат, жана Ал өз пенделеринин абалдарын, кимдин азапка татыктуу экенин жакшы билет.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллах кыямат күнүндө жиндерди да, адамдарды да чогултуп, ар бирине адилет сот жүргүзөт. Бул – Аллахтын адилеттигинин жана кудуретинин далили.
• Жиндердин адамдарды адаштыруусу – чоң күнөө. Ошондуктан ар бир адам жин-шайтандын жана анын жолдоочуларынын азгырыктарынан этият болушу керек.
• Жиндер менен адамдардын ортосундагы достук жана бири-биринен пайдалануу – акыретте өкүнүч менен аяктайт. Бул дүйнөдөгү убактылуу ырахат үчүн түбөлүк азапты тандоонун канчалык жаман экенин көрсөтөт.
• Аллахтын «Хаким» жана «Алим» ысымдары аяттын аягында келүүсү – Аллахтын бардык иштерди даанышмандык менен башкарарын жана эч нерсе Ага жашыруун эмес экенин билдирет. Бул ыймандуу адамга сооротуу жана ишеним берет.
• Аятта «Аллах каалагандан башка» деген бөлүк бар. Бул – Аллахтын ырайымынын кеңдигин көрсөтөт: кээ бир күнөөкөр ыймандуулар тозокто түбөлүк калбайт, акыры Аллахтын каалоосу менен тозоктон чыгарылат. Бул ыймандууларга үмүт берет жана Аллахтын ырайымынан үмүт үзбөөгө чакырат.
• Бул аят бизди Аллахка тообо кылууга, жин-шайтандын жолун таштоого жана Аллахтын буйруктарын аткарууга чакырат. Анткени акыретте ар бир адам өз ишине жараша жооп берет.