Sure En'âm — Ayet 128

Kelime Anlamları:

• Yahşuruhum: Onları (insanları ve cinleri) bir araya toplar.
• Ma'şer: Topluluk, cemaat.
• İsteksertüm: Çoğalttınız, sayıca artırdınız (çok sayıda insanı saptırdınız).
• Eliyaühüm: Onların dostları, yardımcıları (insanlardan onlara uyanlar).
• İstemta'a: Faydalandı, zevk aldı, birbirinden yararlandı.
• Ecel: Belirlenmiş süre, ölüm vakti, kıyamet.
• Mesva: Kalınacak yer, durak, barınak.
• Halidin: Ebedi kalıcılar.

Tefsir:

Ey Resul! O günü hatırla ki, Allah Teâlâ insanları ve cinleri hep birlikte huzurunda toplar. O gün, cinlere hitaben şöyle buyurulur: "Ey cin topluluğu! Siz insanlardan pek çoğunu saptırdınız, onları benden uzaklaştırdınız ve onları kötülüğe sevk ettiniz." Bu hitap, onların suçlarını yüzlerine vuran ve onları utandıran bir azarlama niteliğindedir.

Ardından, cinlerin insanlardan olan dostları ve onlara uyan kâfirler, Allah'a şöyle derler: "Ey Rabbimiz! Biz birbirimizden faydalandık. Cinler, bizim üzerimizdeki etkileriyle arzularına ulaştılar; biz de onların vesveselerine uyarak dünyada arzularımıza kavuştuk. Ve Senin bizim için takdir ettiğin ecelimiz olan kıyamet gününe ulaştık." Bu sözleriyle hem pişmanlıklarını ifade ederler hem de kendilerini mazur göstermeye çalışırlar.

Bunun üzerine Allah Teâlâ onlara şöyle buyurur: "Cehennem ateşi sizin kalacağınız yerdir. Orada ebedî olarak kalacaksınız. Ancak Allah'ın dilediği kimseler müstesnadır." Bu istisna, tevhid ehli olup da büyük günah işleyen ve günahlarının cezasını çektikten sonra cehennemden çıkarılacak olan müminleri kapsar. Kâfirler ise orada ebedî olarak kalacaklardır.

Ey Resul! Şüphesiz ki Rabbin, yaratma, yönetme ve hükmetmede mutlak hikmet sahibidir; her şeyi yerli yerince yapar. O, kullarının tüm hallerini, amellerini ve kalplerinde gizlediklerini hakkıyla bilendir. O'nun hükmüne hiçbir itiraz yoktur, O'nun takdiri tam bir adalet ve hikmet üzeredir.

İbret ve Öğüt:

Bu ayet, insan ve cinlerin birlikte hesap vereceği o büyük günü hatırlatarak, bizleri şeytanın ve onun insanlardan olan dostlarının tuzaklarına karşı uyanık olmaya davet eder. Unutmayalım ki, dünyada birbirinden faydalananlar, ahirette birbirlerini suçlayacak ve pişmanlık içinde kıvranacaklardır. O gün gelmeden önce, Allah'ın kitabına ve Resulü'nün sünnetine sarılalım, şeytanın vesveselerinden uzak duralım. Çünkü Allah'ın hikmeti ve ilmi her şeyi kuşatmıştır; O, kimin doğru yolda olduğunu ve kimin sapıttığını en iyi bilendir. Rabbimizin rahmeti ise, tevbe edip O'na yönelenleri kapsayacak kadar geniştir.