Аль-Анам сүрөсү — Аят 38

1. Сөздөрдүн мааниси:

• دَابَّةٍ — жер бетинде жүрүп-бүткөн тирүү жандык, башкача айтканда, адам да, мал да, курт-кумурска да кирет.
• طَائِرٍ يَطِيرُ بِجَنَاحَيْهِ — канаттары менен абада учкан канаттуулар.
• أُمَمٌ أَمْثَالُكُم — силерге окшош коомдор, жамааттар; башкача айтканда, алар да өзүнчө топ-топ болуп жашаган жандыктар.
• مَّا فَرَّطْنَا — эч нерсени калтырган жокпуз, эч нерсени эске албай кеткен жокпуз.
• الْكِتَابِ — бул жерде Лавхул-Махфуз (тактаган китеп) же Куран деп түшүндүрүлөт.
• يُحْشَرُونَ — кыямат күнү чогултулушат, кайра тирилип, эсеп-кысап үчүн Аллахтын алдына алып келинишет.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Жер бетинде жорголоп жүргөн ар кандай жандык, ошондой эле асманда канаттары менен учкан ар кандай канаттуу — баары силерге окшогон өзүнчө жамааттар. Алар да силер сыяктуу жаратылган, ырыскысы берилген, өмүрү белгиленген жандыктар. Биз Лавхул-Махфузда эч нерсени калтырган жокпуз — баары жазылган. Кийин алардын баары Раббисине чогултулушат, кыямат күнү тирилип, эсеп-кысап үчүн Аллахтын алдына келишет. Бул аят адамдарга Аллахтын жаратуусунун кеңдигин, Анын илиминин чексиздигин жана ар бир жандыкка көңүл буруусун көрсөтөт. Аллах эч нерсени унутуп калбайт, баары Анын илиминде жана жазуусунда. Ошондой эле адамдарга өздөрүнүн жоопкерчилигин эскертет: башка жандыктар сыяктуу эле, алар да акыретте Раббисине кайтышат жана эсеп беришет.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллахтын илими чексиз жана Анын жаратуусундогу ар бир нерсе Лавхул-Махфузда жазылган. Бул бизди Аллахтын кудуретине жана даанышмандыгына ишенүүгө чакырат.
• Жер бетиндеги жана асмандагы бардык жандыктар Аллахтын жаратуусу жана камкордугу астында. Бул бизге табиятка жана жаныбарларга мээримдүү мамиле кылууну үйрөтөт.
• Ар бир жандык өзүнчө жамаат болуп жашайт, бул Аллахтын жаратуусундагы тартипти жана ар түрдүүлүктү көрсөтөт. Бул бизди Аллахтын кудуретин тереңирээк түшүнүүгө жетелейт.
• Кыямат күнү бардык жандыктар Раббисине чогултулат. Бул бизге акыретке даярдык көрүүнү, жакшылык кылууну жана жоопкерчиликти сезүүнү эскертет.
• Ислам дини бизге жаратылышка, жаныбарларга жана айлана-чөйрөгө кылдат мамиле кылууну буйруйт. Бул аят бизди Аллахтын жараткан нерселерине ырайымдуу болууга чакырат.
• Аллах эч нерсени унутуп калбайт, ошондуктан биз да өз иш-аракеттерибиз үчүн жооп беребиз. Бул бизди жакшылыкка умтулууга жана күнөөлөрдөн алыс болууга түрткү берет.