سوره انعام — آیه 7

معانی کلمات:

• قِرْطاس: کاغذ، صحیفه یا برگهای که بر آن نوشته شود.
• فَلَمَسُوهُ: آن را با دستهای خود لمس کنند (یعنی نه تنها ببینند، بلکه با دست لمسش کنند تا کاملاً مطمئن شوند).
• سِحْرٌ مُبِین: جادویی آشکار و روشن که حقیقت آن برای همه واضح باشد.

تفسیر آیه:

ای پیامبر! اگر ما کتابی از آسمان بر تو نازل میکردیم که بر روی کاغذی نوشته شده بود و این مشرکان آن را با چشمان خود میدیدند و با دستهای خود لمسش میکردند تا هیچ شکی برایشان باقی نماند که این کلام خداست، باز هم به سبب کفر و عناد و لجاجتی که در دل داشتند، ایمان نمیآوردند و میگفتند: «این چیزی جز جادویی آشکار و روشن نیست!»

یعنی آنان نه به دنبال حقیقت بودند و نه دلیلی برای پذیرش حق، بلکه تنها به دنبال بهانهای برای انکار بودند. اگر معجزهای حسّی و ملموس هم میدیدند، آن را سحر و جادو میخواندند و باز هم راه کفر را در پیش میگرفتند. این آیه نشان میدهد که مشکل آنان در نبودِ دلیل و برهان نبود، بلکه بیماری دل و تعصب کورکورانه، مانع ایمانشان میشد. خداوند با این بیان، پیامبرش را تسلیت میگوید و به او میفهماند که اگر کسی نخواهد هدایت شود، هیچ معجزهای او را تغییر نخواهد داد.

فواید و درسهای آیه:

1. هدایت، نیازمند قلبی آماده است: معجزه و دلیل، تنها برای کسانی سودمند است که در جستجوی حقیقت باشند؛ اما آنان که عناد و لجاجت دارند، هیچ نشانهای آنها را قانع نخواهد کرد. پس ما باید همواره دل خود را از تعصب و کبر پاک نگه داریم تا حق را بپذیریم.
2. قرآن، بزرگترین معجزه ماندگار: خداوند به جای نازل کردن کتابی مادی و محدود، قرآنی جاویدان و معجزهای عقلی و زنده نازل کرده است که در هر عصر و زمانی، حقانیت خود را به انسانهای جویای حقیقت نشان میدهد. این نعمتی است که باید قدر آن را بدانیم و هر روز با تدبّر در آن، ایمانمان را تازه کنیم.
3. تسلیت و آرامش برای مؤمنان: اگر در راه دعوت به حق با انکار و تکذیب دیگران مواجه شدیم، ناراحت نشویم؛ زیرا حتی پیامبر خدا نیز با چنین برخوردهایی روبهرو بود. وظیفه ما تنها رساندن پیام است و هدایت به دست خداست.
4. پرهیز از بهانهجویی: انسان نباید برای فرار از پذیرش حق، بهانههای واهی بیاورد. مؤمن واقعی کسی است که با دیدن هر نشانهای از حق، سریعاً آن را بپذیرد و تسلیم فرمان خدا شود.